HomeDe wet van 28 april 1876 en de algemeene geschiedenisPagina 25

JPEG (Deze pagina), 678.53 KB

TIFF (Deze pagina), 5.20 MB

PDF (Volledig document), 19.82 MB

i ­ 23
. van een geschiedenis der beschaving vroeger niet anders, _
‘ dan aanhangsels, toegevoegd aan de politieke geschiedenis,
.· later zonderden zij zich, van spruiten tot boomen aange-
` groeid, van proeven tot vollediger geschriften geworden, van
fi den stam af, waaraan zij zich oorspronkelijk hechtten, en
E werden op zichzelf staande gewassen. In het tijdsgewricht
van dat dualisme, dat sommigen willen bestendigen, ver-
keeren wij heden ten dage.
il Beziet men de zaak op de keper, dan is dat dualisme,
waardoor staat en cultuur van elkander worden gescheiden
ä en tegenover elkaar gesteld, een onding. De historie behoort
te wezen een afschaduwing der werkelijkheid. En zijn dan
in de menschelijke samenleving de gebeurtenissen, betrek-
king hebbende op den staat, niet samengeweven met die,
welke invloed hebben op den stand der beschaving? Staat
dan de staat buiten het gebied der beschaving? Is ook de
_ regeeringsvorm niet een der gewrochten van de beschaving?
Bedrieg ik mij niet, dan zal eerlang of eenmaal dit dualisme
verdwijnen. Alreede is zoo goed als elk medearbeider op het
i ii terrein der historie bezig, het zijne hiertoe bij te dragen , `
al moge de een zich er meer van bewust zijn, dan de ander:
P zij allen varen op denzelfden breeden stroom, die hen voort-
stuwt naar dat oord, waar men, indien men het bereikt,
zal te weten komen, welke de volledige inhoud is der we-
reldgeschiedenis :
,,Was kluges, dummes auch je geschah, L
i Das nennt man Welt­historia."
Zie ik juist, dan is er in onzen tijd niet zoozeer reden,
om naar nieuwe methoden of richtingen te zoeken, als wel,
j om de overgeleverde geschiedenis beter te doorgronden en
nader te toetsen. Bij dat doorgronden zal de leidende ster
E bij nitnemendheid de uitsluitende zin voor de waarheid be-
i
_?
•ï» · .
ij .
ir