HomeDe zedekunde volgens de beginselen der leer van HerbartPagina 33

JPEG (Deze pagina), 640.91 KB

TIFF (Deze pagina), 5.26 MB

PDF (Volledig document), 20.91 MB

‘ i 31
_ digheid tusschen dit gedrag en die ideën is zeer
‘ heilzaam, om ons zedelijk gevoel op te wekken.
' Hiertoe is ook studie der geschiedenis dienstig. De
i Franschen prijzen uit dit oogpunt vooral de levens
van Plutarchus, en deze verdienen inderdaad deze
eervolle onderscheiding; doch zij zijn lang niet het _
ii eenige. Ook het lezen van den Bijbel met het oog
ii op de praktische ideën kan in dit opzicht groot nut
doen, daar de Bijbel door duidelijke karakterschil­
dering uitmunt, en het heeft tevens dit voordeel,
dat het ons plaatst op een gebied, hetwelk de his-
torische kritiek ons niet kan ontnemen; want of een
karakter in eene gelijkenis, in eene legende, of in
eene ware geschiedenis voorkomt, doet voor de ze-
delijke beoordeeling niets ter zake. Doch wij kun-
nen veel verder gaan. De geheele algemeene ge-
it schiedenis geeft voorbeelden in overvloed, waarin
de deugd en de ondeugd handelend zien op-
treden, en dus de schoonheid der eerste, de afschu-
welijkheid der laatste duidelijk kunnen aanschouwen.
Wij hebben hiervan bij de enkele ideën reeds eenige
proeven gegeven, doch zij zijn ontelbaar. ,
Eindelijk behoort hiertoe door waarneming van
ons eigen hart verkregene zelfkennis, en door waar-
neming van de wereld, waarin wij leven, verkre-
gene wereldkennis. Het is onloochenbaar, dat de
oinstandigheden, waarin wij verkeeren, geweldig
veel invloed op ons zedelijk bestaan kunnen uit-
oefenen, en het is natuurlijk, dat wij eerst dan,