HomeDe zedekunde volgens de beginselen der leer van HerbartPagina 20

JPEG (Deze pagina), 646.48 KB

TIFF (Deze pagina), 5.47 MB

PDF (Volledig document), 20.91 MB

18 ,
2
die door meerderen begeerd worden, bepalingen
noodig zijn, waaraan ieder zich te houden hebbe.
Deze neiging nu, om den strijd te voorkomen door rt
overeenkomsten en bepalingen, en de bereidwillig­ `
E heid, om die eenmaal gemaakte overeenkomsten en
bepalingen te eerbiedigen, is de rechtvaardigheid;
en het voortreiïelijke ja onmisbare hiervan is zóó
in het oog loopend, dat hieruit het instellen van '
regeeringen ontstaan is, (I Samuel VIII : I-5.
Herodotus I : 96-98), daar ieder begreep, dat het
menschelijke leven onbestaanbaar was, wanneer er _
geen recht bestond, en wanneer dit niet werd ge- ·
handhaafd. Doch al is de nood, die uit den strijd
van allen tegen allen onvermijdelijk voortsproot, de
oorzaak geweest van het positieve recht, zoo volgt
daaruit geenszins, dat dit slechts een willekeurig ‘
verzinsel is hetwelk eenvoudig gemaakt is om erger
dingen te beletten. Het instellen van regeringen kon ’
misschien alzoo beschouwd worden, dewijl zij on- ·
noodig waren, als alle menschen het recht vrijwillig
eerbiedigden; doch daarom is het recht zelf nog niet
willekeurig. Integendeel, wanneer men, nu de zaak
aan ieder bekend is, zich twee gevallen voorstelt;
het ééne van twist en strijd over het bezit van het
één of ander ; het andere van bedaard overleg en
kalme schikking, ten einde dien strijd te voorko-
men, en van eerbiedigen dier soliikking, nadat
gemaakt is; dan zal ieder dadelijk inzien, dat het
laatste voortrefielijk, het eerste afschuwelijk is; en a