HomeDe invloed van den alcohol op onze geestvermogensPagina 11

JPEG (Deze pagina), 1.07 MB

TIFF (Deze pagina), 6.93 MB

PDF (Volledig document), 18.44 MB

ii
t
E-l
‘ Ei
e
. gunstige werking zal uitoefenen bij ernstige studie of bij het voeren van gj
een wetenschappelijk debat. ii
Maar datgene, wat wel door alcohol wordt bevorderd, al is het dan
ook slechts het uitbrengen van een toast of iets dergelijks, zou dan toch
wijzen op een verhooging van eenige psychische functie. Waarom wordt Tj
die dan door het proefondervindelijk onderzoek niet aangetoond? Hier
schijnt een tegenspraak te zijn tusschen de resultaten van het weten-
*. schappelijk onderzoek en de dagelijksche ervaring. Doch deze tegenspraak
l is slechts schijnbaar.
· In de eerste plaats moet worden bedacht, dat ons gevoel in het alge-
meen zeer bedrieglijk is; dat onze subjectieve meening omtrent de .j
meerdere of mindere gemakkelijkheid, waarmee we een bepaald werk
doen, volstrekt geen maatstaf is voor de deugdelijkheid, noch ook voor
de snelheid van dat werk. Zoo werd bij de gedane proeven meermalen
gevonden, dat na het gebruik van alcohol de proefpersoon het gevoel
had, dat zijn werk bijzonder gemakkelijk en snel van stapel liep, terwijl iii
‘ later bij het narekenen van den geleverden arbeid het tegendeel bleek. EZ
Het zou mij te ver voeren, om psychologisch uiteentezetten, hoe het ,
komt, dat alcohol ons het gevoel geeft van iets, bijzonder goed, bijzonder
gemakkelijk of bijzonder snel te doen, terwijl dit toch inderdaad niet het
geval is, maar het genoemde feit staat vast; en het kan tegelijk de
verklaring geven, waarom in bepaalde gevallen ook inderdaad iemand
onder invloed van alcohol iets goed ten einde brengt, dat hij zonder
dien invloed niet zou hebben kunnen doen. ln alle omstandigheden
namelijk, waarbij het niet zoozeer op snel en ruim denken, op verstan-
X) delijk overleg en juiste waarneming, als wel op durven, op het over-
‘ winnen van teg_enzin, van een gevoel van verlegenheid of iets dergelijks
aankomt, daar is de alcohol in staat den ontbrekenden moed, de onvol- Q
doende brutaliteit aan te vullen, daar wordt een toespraak gehouden,
. die goed van stapel loopt, waar zonder alcohol wellicht; door gebrek
aan zelfvertrouwen, het einde niet zou zijn bereikt. De alcohol verwijdert
ons gevoel van onmacht, ja zelfs doet zelfoverschatting daarvoor in de
plaats treden, en dat kan onder bepaalde omstandigheden een gunstig
effect hebben op het tot stand komen van een werk, waarvoor niet in
de eerste plaats behoeft te worden ,,gedacht".
Maar er is nog een andere werking van den alcohol ­ ook bij het
wetenschappelijk onderzoek - voor den dag gekomen, een werking trou­
wens, dio zeer innig samenhangt met het ontstaan der genoemde zelf-
overschatting en daarvan voor een groot deel deioorzaak is, en het zeer
begrijpelijk maakt, waarom zoo algemeen wordt geloofd aan een opwek-
_ kenden invloed van den alcohol, aan een versnellende werking op het
denken. Dit is namelijk de werking op het tot stand komen van allerlei
* bewegingen. Door niet te groote hoeveelheden alcohol worden de bewe- jl
{ gingen vergemakkelijkt. Bij beginnende dronkenschap uit zich dit door
j de neiging tot belangrijke ontladingen, zooals zingen en schreeuwen,
x dansen en springen, of zelfs in gevaarlijke handtastelijkheden, doch ook
reeds lang, voordat het tot zoodanige uitingen heeft geleid, neemt ieder,
die onder den invloed van niet te groote hoeveelheden alcohol staat, de
gemakkelijkheid van het tot stand komen van allerlei eenvoudige bewe- ig
y_ gingen direct aan zich zelf waar, doordat men zich lichter, vrijer gevoelt

`