HomeHet tegenwoordige karakter der geneeskundePagina 13

JPEG (Deze pagina), 560.21 KB

TIFF (Deze pagina), 6.76 MB

PDF (Volledig document), 18.64 MB

11
descriptive richting. Wetenschap begint immers eerst
met dat oogenblik, waar de verschijnselen niet slechts,
hoe nauwkeurig overigens ook, worden waargenomen ,
maar waar in hun zamenhang worden begrepen, en
waar de waarneming zelf niet meer alleen van den sub-
jectieven aanleg van een bepaald individu afhankelijk is,
maar door objectieve methoden voor iedereen kan worden
j mogelijk gemaakt, die niet geheel van verstandelijke i
j vermogens ontbloot is. Om zulk een standpunt te kunnen
” ( innemen zijn voor de geneeskunst twee voorwaarden on-
misbaar geweest. Men kon er niet aan denken, de ziekte-
verschijnselen te begrijpen, voordat men het proces van
het gezonde leven begreep. En om dit laatste te kun-
nen verstaan, moest men eerst weten, dat tusschen de
krachten, welke zich in het organische leven doen
gelden, en die, welke de anorganische wereld beheerschen
geen cardinaal verschil bestond. Men moest de processen
in het dierlijk organisme evenzoo volgens physische en
scheikundige wetten trachten te verklaren als de kristal-
j lisatie. En zoo dachten ook inderdaad reeds meer dan
‘. twee eeuwen geleden de beste geneesheeren. De pogingen ,
welke, naarmate de physische of scheikundige richting
op den voorgrond trad, door de Jatrophysici en Jatroche-
mici gemaakt werden, om de geneeskunst op eene
wetenschappelijke leest te schoeien, bewijzen ten duide-
lijkste dat men destijds zeer wel begreep, waar het uit-
gangspnnt eener geneeskunde moest worden gezocht.
| A
i