HomeVoorheen en thans, 1828-1878Pagina 30

JPEG (Deze pagina), 844.06 KB

TIFF (Deze pagina), 7.14 MB

PDF (Volledig document), 57.47 MB

l
;,>_ .
28
. dens zijn herhaald verblijf aldaar, aankocht. Daarbij
ja voegde zich nog een andere bron, die toen rijkelijk
vloeide. Sedert de laatste jaren der vorige eeuw bestond
hier een physisch gezelschap, dat een groot aantal leden
ug telde, die eene vrij ruime contributie (f 12) betaalden. [{ ·
il Voor dit geld werden wekelijks gedurende de winter-
· maanden lezingen gehouden en instrumenten gekocht, {X
die in bruikleen aan het physisch kabinet der hoogeschool V
werden gegeven, en als zoodanig daar nog heden een j
_ belangrijk deel van uitmaken.
x Daarentegen verdiende het astronomisch observatorium j
· ter nauwernood dien naam. Men weet dat Utrecht vroeger
van een hoogen, breeden wal of muur omgeven was.
, ‘ Op dien wal stond, tegenover de Lange Smeestraat, een ’i
i i vierhoekige toren, vroeger de smeetoren geheeten, waar-
D schijnlijk omdat zijne bewaking en verdediging in den ‘
j bisschoppelijken tijd aan het gild der smeden was toe- ·
i vertrouwd. Op dien toren nu had men, naar de plannen
, van Momo, een observatorium gebouwd, bestaande uit
`ïy ; een houten koepel, met vier uitstekken, zoodat het ge-
s heel wel iets had van het model van een vestingwerk
iw met vier bastions. Elk der uitstekken was voorzien van _ ·
, luiken, die schuins naar boven open sloegen, om voor
jl., de zoo ontstane opening een kijker op een vrij voetstuk
z` z te kunnen plaatsen. "
jl V Ieder nu die weet, dat het hoofdvereisohte van een _ O
E observatorium vastheid is, zal lichtelijk inzien dat op D
een dergelijke inrichting geen enkele eenigzins nauw-
ii keurige observatie te doen was. De voorzijden des niet
ei bijzonder breeden maar tamelijk hoogen toren waren
naar de vier windstreken gekeerd. Gedurende den dag
_ 1 werd een gedeelte des torens door de zon beschenen, ,°
ï ; verwarmd en uitgezet, en des nachts kromp dit gedeelte T
` weder in. Het gevolg hiervan was dat de toren in zijn