HomeVoorheen en thans, 1828-1878Pagina 25

JPEG (Deze pagina), 872.20 KB

TIFF (Deze pagina), 7.07 MB

PDF (Volledig document), 57.47 MB

I . il
i äj
‘· al

Y
2 - 23 .2%
l gestichten, waar de lijders als zieken worden behandeld,
werden vervangen, is men in de eerste plaats verschuldigd
_ aan het krachtig en volhardend initiatief van SCHROEDER
( VAN DER Kouc, den edelen, beminnelijken, gevoelvollen jl
j man, die niet ophield met aan te dringen op verbetering
j der verblijf plaatsen en der behandeling van krankzinnigen,
l totdat hij eerst de stedelijke regeering van Utrecht en
j vervolgens de landsregeering voor zijne plannen ge-
2 wonnen had.
i In alles wat SCI-IROEDER vAN DER Kom; dacht of deed,
+ nam trouwens het hart eene groote plaats in. Dit mengde
zich in al zijne beschouwingen, ook daar waar de strenge
i wetenschap van onzen tijd deze inmenging niet meer mag
toelaten. Hij bleef nog vitalist en teleoloog, toen
I reeds de meeste physiologen duidelijk hadden ingezien
` dat zoowel het vitalisme als de teleologie onhoudbaar ,
ij waren geworden. Om dat te begrijpen, moet men zich
D verplaatsen in den tijd, toen S. v. D. Kork zijn loopbaan i’
begon. Algemeen zag men toen in hetgeen men ,,krach­ ä i
W ten" noemde de onbekende oorzaken der verschijnselen. I
1 Die krachten werden als een soort van wezens buiten de
stof beschouwd. Het begrip ,,zwaartekracht" is dan ook
eigenlijk even onwijsgeerig als het begrip ,,levenskracht."
Slechts weinigen zagen dit echter in. En wat de zooge­
naamde eindoorzaken aanbelangt, ook de meest koel rede-
neerende natuuronderzoekers van dien tijd, b. v. een man
als CUv1ER en, bij ons te lande, ]. vAN DER HOEVEN, waren ¥
van oordeel dat deze een voldoenden verklaringsgrond voor f , j
de verschijnselen in de organische natuur opleverden.
l Dat een man als S. v. D. Kou; evenzoo dacht en altijd
met opgewondenheid van de wijsheid, goedheid en liefde
` der natuur sprak, kan ons derhalve niet verwonderen. Q
j Ook was hij optimist van nature. Dit was hij niet op ` -
grond van philosophische of theologische bespiegelingen.
[ ¤· ;
2 1