HomeStemmen over staatkundige en maatschappelijke vraagstukkenPagina 67

JPEG (Deze pagina), 905.75 KB

TIFF (Deze pagina), 7.30 MB

PDF (Volledig document), 76.71 MB

ennunnnnn nn LAATSTE 15 JAREN. - 61 ej,
l doordacht zün aangebracht, dat wij zün verstoken gebleven ‘
van de voordeclen eigen aan vrü verkeer, en het koopver-
mogen van de inlandsehe bevolking van Java en de overige
l nederlandsche bezittingen in den Ind.-Archipel niet is toege-
, 'nomen. Onbezonncn verivaarloozing der stoffelijke belangen l
van Nederhlndië, maar die althans het karakter van oprecht- n
heid droeg, is voorbü ; bedaehtzame vervvaarloozing niet; aller- L
minst de gevolgen van de eeuvvenlange verwaarloozing dezer
belangen; terwül al zeer weinig, schier niets gedaan is in de · `
goede richting om die gevolgen uit te wisschen. ti
J Om mij tot Java en Sumatra te bepalen -­ daar zijn geen
transport-wegen, geen scheepvaart-kanalen; de rivieren zgn
onbevaarbaar, de havens zijn modderbanken geworden. Batavia,
de hoofdstad, heeft geen omstreken, geen monumenten, geen
fonteinen. Wegen, bruggen en vaarten zijn in den meest ver- _
waarloosden of meest primitiven toestand, ondanks Nederland
in de laatste 25 jaren een totaal bedrag van ruim 500 millioen
guldens, zegge een half milliard, direct uit de saldo’s van de
" Indische huishouding in ’s lands schatkist heeft overgebracht
en deze volgens Westersche begrippen heeft besteed. Weinig
werd gedaan om in dat alles verbetering te brengen, en dat
. weinige werd verkeerd gedaan, en zal meer kosten dan noodig
is. Getuige de geschiedenis van den Spoorweg-aanleg op Java
en die van de haven te Tandjong-Priok. Er is gesloopt; de
”vaste" uitgaven zgn toegenomen zonder dat het milder vloeijen
der »«vaste" inkomsten, zelfs maar is voorbereid. Aan de vraag .
._,_ hoe de last het best te verdeelen ware, opdat ge!eq1'm2a!z`g
` drukke, zonder aanleiding te geven tot nieuwen wrevel en onwil
der inlandsche bevolking, is misschien gedacht, maar gedaan
niels! Zonder toereikende voorbereiding is een oorlog begonnen
die , zoo hij onvermijdelijk was, slechts had moeten zijn aangevan-
· gen als men, goed toegerust, de noodige overmacht ter be-
schikking had om haar binnen korten tijd, als met een slag,
ten einde te brengen. Redenen voor overhaasting waren er im- t
mers niet. Beschamend is het dat Nederland, eenmaal beroemd
wegens zün diplomatiek beleid, onvoorbereid is overgegaan
tot het maken van een invasie-oorlog, .... op grond van een
è ,2/’
l :",`Y`;.ï;'.`l’fï,"” `»"°~:­r""">'”‘°°`°""`Y -.v