HomeStemmen over staatkundige en maatschappelijke vraagstukkenPagina 62

JPEG (Deze pagina), 904.01 KB

TIFF (Deze pagina), 7.66 MB

PDF (Volledig document), 76.71 MB

IA/:'..-fi
l
iv
11.
j 56 oxzn KoFr1n­cULrUUn-roL1r1Ex< or Java,
_ Purrn en züne volgers, de Heer M1nAxnor.1.nin de eerste
Q plaats, ontvouwen eens hoe een inlander zich recht zal ver-
Q i schaifen als hem heere- of cultuurdienstpraestatie opgelegd
_ wordt - schoon daartoe niet verplicht, dan wel meer dan
· waartoe hij verplicht is; ­ wanneer zgn rüstveld hem ont-
, ( futseld of te veel landrente van hem gevergd wordt. Vanwege
de laagste tot de hoogste inlandsche gezaghebbenden zullen
’ · den »/kleinen man" dagelijks onverpliebte diensten, leveringen
,j en betalingen afgeperst worden zoolang hij heere- en cultuur-
`j dienstpliehtig blijft, -· zoolang zün grondrecht niet beschre-
ven, de landrente­het`üng niet door grondbelasting vervangen
is. De Heer van nn Purrn zelf heeft daarvan een merkwaar­ nl
dig voorbeeld vermeld uit zijn eigen levens-ervaring.
_ In de zitting der Tweede Kamer van 14 Juni 1867 (Han-
j deliugen, vel 309, bl. 1158) deelde hg mede:
,,Ik heb ll jaren in de nabijheid van Soexnberwaroe gewoond, en
toen ik in de daar aanwezige suiker-fabriek kwam, werden daar vol-
gens contract koelies geleverd tegen betaling door de fabrikanten. In
._ de eerste week de beste dat ik er mij bevond met mijne W€St€l'SCi1€ `
denkbeelden, kreeg ik voor mij den Oosterschen staat, waarop stond;
voor den administrateur 20 grassuijders en koelies, voor den machinist
` zooveel, voor den baas­tinnnennan, voor den opziener enz.
,,Het contract inziende zag ik dat zulks in strijd was met de daarin
vervatte bepaling; dat het Gonv. wel koelies verstrekt voorde fabriek-
werkzaamheden, maar niet voor bijzondere diensten, en ik heb er i
_ onmiddellijk de pen doorgehaald. Men beweerde dat de paarden ras
zouden sterven van honger en ik heb geantwoord: laat ze sterven.
` Het heeft de eerste dagen wel veel moeite gekost; maar later heb ik
er niets meer van gehoord?
l . . ..
Het teit aannemende gelijk de Heer van nn Pnrrn het
i voordroeg en hulde brengende aan de kiesehheid door hcrnbij
` deze gelegenheid in acht genomen, ligt toch de vraa.g voor
_ de hand: hoe was het mogelijk dat zoovele gezeten lieden
» ,,onverplicht" konden onttrokken worden aan hunnen arbeid
- op eigen veld of genoopt anderen in hunne plaats te zenden
en dezen daarvoor te betalen? -­ Moet niet, aan de eene
i, I Züde, bij het inlandsch en europeesch binnenlandscll bestuur
·.‘ · ._L
, , · "" Ylgelwïws