HomeBedenkingen tegen de mededeeling van den Minister van Koloniën aan de Tweede Kamer der Staten Generaal, omtrent den verkoop van Pagina 61

JPEG (Deze pagina), 780.80 KB

TIFF (Deze pagina), 6.84 MB

PDF (Volledig document), 50.79 MB

55
nen en bedienden ("‘). Zoo hebben de Christengemeenten te
Depok en Toegoe in de ommelanden van Batavia daaraan
haar aanzijn te danken. En ofschoon ik nu de wyze , waarop
zij de uitbreiding van het Christendom op J ava trachtten te
bevorderen, in geenen deele kan goedkeuren, gelijk de
uitkomst vooral ook in die gemeenten, maar al te duidelijk het
verkeerde daarvan heeft aangetoond, mag ik toch het feit zelf
wel aanhalen als een bewijs hoe het partikulier landbezit ook
direkt de christelijke beschaving der Javanen bevordert. Te-
'__ genwoordig immers, bij een meer rationeel begrip, dat men
I, zich algemeen van christelijke beschaving vormt, zullen de
al landheeren wel de fouten vermijden , die wij in landheeren van
j vroeger tijden in dat opzigt afkeuren. Maar dat zij daarom de
r zaak zelve niet zullen verwaarloozen , bewijst hetgeen thans in
weerwil van den geest, die ons bestuur in Indië kenmerkt, toch
reeds geschiedt. Thans beginnen zich op sommige partikuliere
; landen reeds de sporen te vertoonen van de zucht, om de opge-
kj zetenen tot hoogere beschaving op te leiden. Zoo verdienen de
eigenaren van de uitgestrekte landerijen Tjassem en Pamanoe­ i
ll; kan in de residentie Krawang , de heeren gebroeders HOFFLAND,
l in dat opzigt eervol vermeld te worden, want met kracht en
verstand werken zij, ook door het openen van scholen, voor
; de ontwikkeling en beschaving der bevolking hunner lande-
rijen, op wier lot zij zulk eenen gunstigen invloed uitoefenen.
fa Dit weinige zij genoeg, om het partikuliere landbezit aan
te bevelen door het hoogstgewigtige argument, dat daardoor
,, in den loop des tijds, zonder eenige maatschappelijke schok-
ken of beroeringen, van lieverlede de Javanen voor den ze-
gen van het Christendom zullen worden voorbereid,” of,
zoo als de minister het uitdrukt, ,, dat daardoor eene traps-
wijze ontwikkeling en beschaving bevorderd worde, die
het zoo wenschelijk is, dat den zegen des Christendoms
voorafga."

(*) Zie onder anderen: >>Geschiedkundig onderzoek naar den oorsprong lj
en den aard van het partikulier landbezit op Java.," in het Türlxchrtft voor li
Neclerlaud.wiz·­lnzlië, Jaargang 1849, blz. 257.