HomeBedenkingen tegen de mededeeling van den Minister van Koloniën aan de Tweede Kamer der Staten Generaal, omtrent den verkoop van Pagina 22

JPEG (Deze pagina), 860.22 KB

TIFF (Deze pagina), 6.87 MB

PDF (Volledig document), 50.79 MB

16
dan zal natuurlijk de waarde der landen van Java daardoor
in prijs aanmerkelijk stijgen. Blijkt nu in vervolg van tijd
eveneens, dat het langzamerhand verkoopen van landerijen
op Java voordeelig is en nuttig, zoo wel voor de Javanen
als voor de Nederlandsche natie (gelijk de ondervinding in A
mijn oog reeds bewezen heeft), dan zal door de maatre­
gelen van den minister die eventuële verkoop zoo veel
te winstgevender worden voor het moederland. Zoo kunnen {
èn de beginselen van den minister èn het voorstel van den
heer sLOE1‘ zeer goed gepaard gaan, ja, werken elkander ï
zelfs in de hand.
Dat begreep ook de schepper van het kultuurstelsel, de graaf
VAN DEN BosoH, die zijne politische loopbaan gesloten heeft J
met eene aanprijzing van den verkoop of verhuur van lan- l
derijen op Java. Indien de minister bekend is geweest met t
eene brochure getiteld: Iets over de jïmmciële cumgeZe_qe¢2­ j
heden van het rük, in 1840 bij de gebroeders VAN CLEEE j
te ’s Gravenhage uitgegeven, dan is het onbegrijpelijk, hoe
hij den ,,stichter van het kultuurstelsel " zoo veel lof heeft
kunnen toezwaaijen, en het voorstel van den heer SLOET s
heeft kunnen noemen ,, een op eene onvoorzigtige wijze
sloopen van het gestichte". Die brochure, ofschoon zonder
naam uitgegeven, is blijkbaar van den graaf VAN DEN li
B0s0H , of althans namens hem geschreven. De bijlagen zijn zj
zelfs door hem gesteld en onderteekend, en de inhoud, die J
zooveel bijzonderheden aan het licht brengt, welke de graaf E
VAN DEN Eoscu alléén kon weten, is nimmer door hem te- i
gengesproken, ja in de zittingen der Tweede Kamer meer-
malen bevestigd. In die brochure wordt een ontwerp mede- `°
gedeeld, door den graaf reeds met den koning besproken, t
maar vóór zijne aftreding als minister nog niet genoegzaam
tot rijpheid gekomen om in al zijne bijzonderheden aan ‘ l
Z. M. te worden voorgelegd. Dat ontwerp beoogt in de
eerste plaats het verlcoopen van geheel Java, om op die wijze
de geheele staatsschuld af te lossen. ,,Java,” wordt daar C
gezegd, ,, kan die waarde opleveren, daaraan behoeft niet ·
te worden getwijfeld. Nog zeer kort geleden is het land- ;
goed Pamanoekan door een’ ingezeten van Java, thans hier {
aanwezig, gekocht voor ongeveer drie millioenen guldens. l
f
)5
rl
,l