HomeDe koloniale politiek van NederlandPagina 8

JPEG (Deze pagina), 1.13 MB

TIFF (Deze pagina), 8.53 MB

PDF (Volledig document), 40.73 MB

I
I
6
Als verschijnsel. dat vrijwel onveranderd ll.
aan den waarnemer van de huidige In- (22 September)
dische samenleving zich blijft voordoen, Onderwijs.
van den eersten dag af. dien hij in Indië Vooropstellend, dat het opschrift van
doorbrengt. schetst de heer Colijn in hoofdstuk I juister te lezen ware: ,,Bewe-
krachtige bewoordingen ons een algemeene gingen onder de Inlandsche volken" --· in
aonbeliaaglij k l1eid". in alle kringen plaats van ,,De Inlandsche beweging" ·-
van het Europeesche volksdeel, ambte­ bewegingen, feitelijk in zoover alleen éen.
lijke en niet-ambtelijke. wat aangaat de dat de algemeene tendenz van elken ver-
r e g e e r in g s p ol it i e k. Intusschen, hoe schijningsvorm, zooals zich die in het ver-
donker ook het zwerk zich voordeed, kon eenigingsleven openbaart, anti-Wes-
de schrijver toch zich niet ontveinzen, dat t e r s c h, a n ti­Iï ur o p e e s c h, vaak
hij personen had ontmoet, die van een an- a nti­N e d erlands ch is, spreekt de I
der gevoelen blijk gaven, en zelfs had hij schrijver in genoemd hoofstuk de klacht
gemeend te mogen constateeren, dat bij uit (blz. 12): ,,I‘Iet is de tragiek van elke
zijn vertrek van Java ..d e w in d ie t w at oprechte koloniale politiek, dat zij de
a a n het lu w e n w a s." l"Iij achtte het krachten, die zich op een gegeven moment
bovendien aan geen twijfel onderhevig. van het stadium van ontwikkeling tegen
dat misverstand daarbij een groote rol had den kolonialen voogd keeren, of zelf in
gespeeld. Maar terwijl dit alles wel geen het leven roept of telkens tot klaarder be-
andere conclusie zou toelaten dan die van wustzijn brengt."
een voorbijgaand verschijnsel, waaraan Die - elken kolonialen bestuurder uit
ook toe te schrijven, van een wolk, die bij het hart gegrepen -­ grief, wortelend fei-
het vertrek van Java reeds aan het op- telijk in de machtsfigunr van het koloniaal
klaren was, wordt de lezer terstond daar- bewind. vooral wanneer dit volken van
op overvallen door de geheel anders klin·­ geheel anderen geestesaanleg betreft, gaf
kende verzekering: ..wat in Indië niet den schrijver aanleiding tot een interes-
deugt, is het systeem zelf, het stelsel, dat sante beschouwing omtrent de staatkun-
men ruim tien jaren geleden ontwierp om dige stroomingen, die sinds het einde der
te geraken tot de geleidelijke ontvoogding vorige eeuw tot wijziging van de verhou-
van dit deel van het Rijk." dingen in het Oosten hebben geleid, met
Zonder dat wij in de zaak zelve dieper het gevolg, dat ook voor onze Oost de lan-
doordringen ­- de gelegen·heid daartoe zal delijke rust van weleer voor goed tot het
meer dan eens nog zich voordoen - moge verleden is gaan behooren, ook al is nog
de opmerking ons vergund zijn, dat tus- altijd de Inlaadsche maatschap·pij cultureel,
sehen een b lij v e n d feit als een foutief economisch en technisch een vrij primitieve I
stelsel van bestuur en een zoodanige tij- maatschappij gebleven- I
delijke ontstemming. als de schrijver In die primitieve maatschappij-­merkt _
ons afteekende, bezwaarlijk causaal ver- de schrijver op - werd nu door ons on- ,
band zon kunnen bestaan derwijs een geheel anders georiënteerd F
Vermoedelijk heeft de schrijver in het cultureel leven als het ware ingeperst, al- .
verhaal van die ontstemming veeleer een les bijeengenomen slechts een uiterst
aanloop gevonden, maar dan een niet ge- dunne laag van de bevolking bereikend,
heel geslaagden, naar het onderwerp van maar hen, die daartoe behoorden, dan ook
hoofdstuk I: ,.I) e In lan ds c ll e B e w e- binnenleidend in een voor hen volkomen
gin g." onwerkelijke wereld, waar de leerlingen
Hierover in een volgend artikel. van de eigen volkspsyche veeleer ver-