HomeKartiniPagina 33

JPEG (Deze pagina), 952.44 KB

TIFF (Deze pagina), 8.17 MB

PDF (Volledig document), 43.28 MB

j .
l
lc “~i·i_ 1<ART1N1. A ____`*x___>J
voor oogen ,,dat de beschaving nog in iets anders
j zit dan in Hollandsch spreken, Hollandsche uiterlijke
{ maniertjes en nog minder in de Europeesche kleêren.
[ De kennis der Hollandsche taal is de sleutel, die _
[ de schatkamers van westersche beschaving, weten-
' schappen, ontsluit; men heeft er te we:/Awz om zich
i wat van die schatten eigen te maken.”
Q Niet dat zij de westersche beschaving onfeilbaar
j acht. Zij heeft genoeg gezien en gehoord om te
, weten dat in de Europeesche samenleving, even goed
g als in de inlandsche, onoprechtheid en zelfzucht dikwijls
j sterker zijn dan eerlijkheid en naastenliefde. Maar
i_ alleen weten en nadenken kunnen den mensch tot
het juiste inzicht brengen in zijn zedelijke en maat-
schappelijke plichten en het zijn de ,,schatkamers van
i westersche beschaving" waarin zooveel wetens- en
j overdenkenswaards ligt opgehoopt. Met overtuiging
j ` sluit zij zich dan ook aan bij de beweging die in
l opkomst is in de inlandsche maatschappij en die,
i met behulp van het westersche weten, de lnlanders
»,,vooruit" wil brengen. Zij weet dat ongeloof en onwil
van Europeesche zijde den voortgang van die be-
.,5;* weging belemmeren, maar grooter rem is nog het
conservatisme van veel javanen, hun ningekankerde
[ liefde voor de overoude ,,adat," die ,,adat" die wil
j dat de lagere voor de hoogere kruipt, die onoprecht-
j heid en slaafsheid aankweekt en die ook door Euro-
j peanen wordt benut om zich op een voetstuk te
plaatsen dat hmz beschaving hen verbieden moest te
j bestijgen. ,,Het is zeker niet hartverheffend om te
1 zien, hoe de grijze wedono op den grond kruipt voor
j den kangdjeng toewan aspirant, een jong broekje
i dat nauwelijks de schoolbanken verlaten heeft." Laat
j mij mogen hopen dat er Z;/Ztl/Z5 geen ,,jonge broekjes"
l