HomeDe tweede expeditie tegen Atjeh: een bijdrage tot indische krijgsgeschiedenisPagina 37

JPEG (Deze pagina), 0.97 MB

TIFF (Deze pagina), 8.48 MB

PDF (Volledig document), 70.92 MB

`
‘ DB TWEEDE EXPEDXTIE TEGEN ATJIH.
Q
wenschen over te gaan, dan moet die partij in zijne oogen wel veel
E aan kracht en invloed verloren hebben of weinig vrees meer inboezemen.
E Onze toestand in Atjih was alzoo na het einde der poeasa, noch uit
` een militair noch uit een politiek oogpunt, ongunstig te noemen, toen
lg de generaal Pel op den Qdw November züne functiën vol moed en met
vernieuwde krachten aanvaardde.
pz Dit hoofdstuk, waarin de algemeene gang van zaken onder het be-
* leid van Pel zoo beknopt en eenvoudig mogelijk werd teruggegeven,
zou hier moeten eindigen, aangezien een tweede tijdperk voor de be-
schrüving van deze expeditie is aangebroken.
Ten gevolge van de veranderde inzichten der Indische regeering nopens
jp hare leiding en een gewijzigd plan de campagne, tüdens het verblijf
i van dien generaal te Batavia opgemaakt, treedt zij eene nieuwe phase
in. Toch heb ik gemeend, met het oog op hem, wiens naam er boven
staat en wiens dagen, helaas! reeds waren geteld, het niet dan na zijn
afsterven door een volgend hoofdstuk te moeten vervangen. Een even
l beknopt als onopgesmukt verhaal zal de laatste verrichtingen doen ken-
j nen van den man, die, deels als ooggetuige, deels als uitvoerder van
het eerste oorlogsplan, de beste beoordeelaar van het tweede had kun-
nen worden. Maar nog vóór dat het maken eener juiste vergelijking
| mogelijk was, had de dood zijn eervolle loopbaan gebroken.
lp De motieven voor die veranderde denkwijze ­- welker resultaten ons
later zullen bezighouden - zijn in het Koloniaal verslag van *1876
` als volgt opgenomen.
»Moest onzerzijds gedurende den regenmoesson van 1875 eene defen-
sieve houding betracht worden, het was duidelijk, dat daarmede op den
duur geen genoegen kon worden genomen. Terwijl de generaal­ma_joor ’
Pel zich tot herstel van gezondheid op Java bevond, werden dan ook
door de Indische regeering, in overleg met hem, de noodige voorbe-
`·t reidingen gemaakt, om tegen het einde van het jaar de militaire ope-
{ ratiën met kracht te kunnen hervatten. Men stelde zich voor om den
_ vijand naar het binnenland, naar de XXII Moekim terug te dringen,
hem daar zooveel doenlijk te isoleeren en de communicatie met de zee
­ en met de naburige kuststaten voor hem af te snijden."
l >>De generaal Pel keerde in de eerste dagen van November van Java
g naar Atjeh terug met het voornemen om, zoodra de omstandigheden
hem daartoe gunstig zouden voorkomen, weder offensief tegen den
vijand op te treden, volgens een door den gouverneur-generaal goed-
gekeurd plan, tot welks uitvoering de noodige strijdkrachten op Java i
werden bijeengebracht om achtereenvolgens naar Atjeh gezonden te wor-
den, wanneer ze derwaarts ontboden werden/’
l Dat goedgekeurde plan had in hoofdzaak ten doel, zich zoo spoedig
mogelijk van de linie koerong Rija·koerong Baba meester te maken;
ii
rl