HomeOver de eerste expeditie tegen AtjehPagina 18

JPEG (Deze pagina), 799.95 KB

TIFF (Deze pagina), 7.17 MB

PDF (Volledig document), 15.46 MB

l ­­ ie .­ Q
en zeer moeijelijke dienstverrigtingen." Maar voor wiens rekening i`
dan, zoo niet voor rekening van de regeering, die niettegenstaande
de voorstellen van het legerbestuur, niet in tijds organiseerde en
voorbereidde.
It Op blz. 126 doet gij mij de vraag: ,, als het waar is dat on-
( bekendheid met land en volk en het gemis van een generalen
. staf eene medewerkende oorzaak is geweest voor den ongnnstigen
‘ afloop van de eerste expeditie, had diezelfde oorzaak dan niet
' hetzelfde gevolg voor de tweede expeditie moeten hebben ?" -­ j
Eene soort strikvraag, Generaal, die ik vooreerst met wedervragen
zal beantwoorden. Hebben dezelfde oorzaken altijd dezelfde gevel-
V gen en in gelijke mate, vooral te velde waar het toeval eene nog
al belangrijke rol meespeelt? Wareii de toestanden identiseh, zoo
wat zaken als personen betreft: bv. de graad van onbekendheid
met land en volk, de beschikbare tijd zoowel tot voorbereiding
van de expeditie als voor de operatiën, de verdere middelen
waarover men beschikte, de zamenstelling van den staf en de ge-
legenheid dien hij had om zich te organiseren en te oriënteren,
=j de omstandigheden te velde enz.? Op de meeste van die weder-
vragen is mijn antwoord u bekend. Aan de eerste expeditie gaf
K men ter oplossing een abrupt opgeworpen vraagstuk, vol duister-
{ heden, in een zeer korten tijd, met geringe middelen: zij lostte
. , het niet op. De tweede was daarop sedert lang voorbereid, zij
beschikte voor de oplossing over veel meer gegevens , tijd en midde-
l len, en lostte het ten halve op In hoever deze expeditie de
-~---­-
(1) Ten halve, zeidde Generaal Knoor. en ik sloot mij aan bij dat gevoelen. Gij
hebt n daarbij neergelegd, doch niet het voorbehoud dat het een half suecës is, zoo- ,
_ als dat van Jim Pusrnnsz. Koen, toen hij op de puinhoopen van Jaeatra het kasteel
van Batavia stichtte, of van SPEBLMAN , toen hij te Makassar het fort Vlaardingen
stichtte.- Is die vergelijking wel juist? KOEN , niet alleen te kampen hebbende met
Jacatra, maar ook met het toen magtige Bantam, en vooral inet de Engelsehen,
vernieestert en verbrandt Jaeatra, beteugelt Bantam, sticht Batavia. SPEELMAN slaat
de Makassarcn op zoo geduchte wijze dat hij hen daardoor dwingt een vredesverdrag
te sluiten , het Bongaïsehe tractaat, dat in hoofdzaak nog heden ten dage , meen ik ,
voor dat gedeelte van Celebes, van kracht is.. Die heide oorlogen zijn dus geheel