HomeOver de eerste expeditie tegen AtjehPagina 15

JPEG (Deze pagina), 755.35 KB

TIFF (Deze pagina), 7.20 MB

PDF (Volledig document), 15.46 MB

­- 13 ­­- i
. aan de eerste expeditie: toen wist men nog veel minder. Deze
expeditie zelve toch bragt veel aan het licht, zoowel omtrent het
terrein als omtrent den vijand , en de enquête daarover gehouden
heeft althans dit voordeel opgeleverd , dat de verspreidde gegevens
tot eenheid gebragt werden, en twijfel omtrent vele punten op-
hield ; verder informeerde en verzamelde het ,,bureau voor de krijgs-
toerustingen op Sumatra", na die expeditie en ten behoeve van
D de tweede opgerigt. Van dit alles heeft de tweede partij kunnen
trekken , even als van de inlichtingen van een spion die drie weken
in den Kraton doorbragt, en van de inlichtingen van Toekoe Nek.
A Bovendien was aan haar hoofd geplaatst de generaal die in
’ 57 Atjeh als gezant bezocht, en van wien het heette, dat hij
Atjeh kende. Nu vernemen wij dat die expeditie ,,alles moest zoe-
ken , alles scheppen , alles gissen". Ik zeidde in mijn Gids-artikel:
l ,,dat men ook bij de tweede expeditie omtrent hoofdzaken nog in ­
onzekerheid verkeerde", wat, geloof ik, de waarheid meer nabij
· komt. Doch gesteld dat uwe beweering de juiste is: wat wist
j dan toch wel de eerste expeditie? -- VVanneer men dit alles za-
; menvat, zal men dan niet met mij erkennen dat de tweede, verge-
lijkenderwijze en met het oog op den geruimen tijd en de ruime
middelen die haar ten dienste stonden , de gemakkelijker taak had;
1 zal men dan niet met mij ,,de weinige bekendheid met land en
l volk" tot de hoofdoorzaken van het echec der eerste expeditie
` brengen, en van de rekening der chefs afvoeren. Zelfs in uwe
·: verdediging van de Indische regeering had ik op dit punt althans
volkomen instemming mogen verwachten. Maar hetgeen gij ten
behoeve van de tweede expeditie zoo voorstaat, wilt gij voor de
eerste, die veel minder wist, zelfs niet laten gelden als ,,bijko-
mende oorzaak " tot hare mislukking. Nogmaals, Generaal, is dat
billijk?
Evenmin het gemis van een generalen staf. ,,Dat gemis, zegt
gij op blz. 126, is in Indië nimmer in die mate gevoeld, dat dit
van invloed op den uitslag van een veldtogt behoefde te zijn ". --·