HomeIs de vrees voor vrijheid van circulatiebanken denkbeeldig?Pagina 7

JPEG (Deze pagina), 862.65 KB

TIFF (Deze pagina), 8.17 MB

PDF (Volledig document), 9.06 MB

r l
7 `iw
il
in Amerika voor een gedeelte toe te schrijven aan de ­- ik zou haast
zeggen ­- aangeboren speculatiezucht en aan de onsoliditeit van den
Yankee, ik zal de laatste zijn het te betwisten, niet te min gelieve
men geenszins te vergeten, dat voor het andere en verreweg het
grootste gedeelte die oorzaken voor rekening komen der banken. Een
stoute sprong moge het heeten met het oog op de geschiedenis van
het Amerikaansche bankwezen te profeteren, dat veelheid van banken l
noodwendig schadelijk werken moet, het zoude moedwillig ignoreren
van het verledene zijn, te ontkennen, dat veelheid van banken schade- V
lijk werken kan.
Van New­York steek ik in gedachte over naar Cleve om te beproe-
ven of ik, daar gekomen, mij tot vrijheid van papieruitgifte kan laten
bekeeren. Prof. Buys wanhoopt niet aan mijne bekeering, ik zelf wel
eenigzins.
Te Cleve gekomen wordt ik gewaar, dat billetten van verschillende
banken rustig en vreedzaam nevens elkaar circuleren. Maar ik word
meer gewaar. Ik lees in Dr. Nieolaus Hocker’s Sammlunq (*), dat
de Danziger Privat­Actien­Bank geene billetten mag uitgeven boven
het bedrag van 1000.000 Thlr. preusz. cour.; dat de Dortmunder
Privat­Actien­Bank in hare uitgifte is beperkt tot 500.000 Thlr.;
de Königsberger Privatbank, de Magdeburger­Bank, de Provinzial­
Actien­Bank des Groszherzogthums Posen, de Rittersehaftliehe Privat·
bank in Pommern, de Städtische Bank in Breslau, alle evenzeer tot
1.000,000 Thlr, pr. c., terwijl de Pruissische Bank het recht heeft,
met bepaalde verhouding van specie tot papier, zooveel billetten uitte e
geven als zij nuttig en noodig acht.
Andere bepalingen daargelaten, komt dus ten aanzien van de pa- ,
piercirculatie het Pruisische systeem hierop neêr; ééne centrale bank
met volkomen vrijheid, en nevens, of eigenlijk onder, haar operende locale
eredietinstellingen met beperkte uitgifte van billetten, toezicht bovendien.
van de Regering op de soliditeit van het papier dier locale banken
daardoor, dat zij met haar maximum veelal haar eigen kapitaal niet
mogen overschrijden. Zoo dus al de Pruisisehe Regering de banken aan-
merkt als werktuigen in handen van het publiek, het is niet te ontkennen, l
dat zij ze voor bijzonder gevaarlijke werktuigen houdt, want blijkbaar j
is deze de strekking der bepalingen, die de papieruitgifte beheerschen, i
dat zij die werktuigen zoo onschadelijk mogelijk heeft willen maken, en
het publiek, zooveel in haar was, tegen eventueel onheil heeft willen
(*) Sammlzmg der S/alulen aller Ac!ien­Ba2z/cm Deuzfsch/avzds, etc. bl. 94, 185,
273, 285, 369, 477, 542, 591. - Verg. bl. 520 vlgg. l l
l