HomeDe omloop van vreemde munt in Nederland, bijzonder in TwenthePagina 9

JPEG (Deze pagina), 635.91 KB

TIFF (Deze pagina), 6.15 MB

PDF (Volledig document), 10.90 MB

i
W 7
brieken in Twenthe na 4850 deed de schaal echter over-
slaan.
`_ In een overzigt der Twentsche industrie van Dr. Hal­~
’ bertsma, getiteld: de Weefscltool te Goor, in den Over
üsselschen Almanak voor Oudheid en Letteren van 4857
vindt men het Pruissisch geld reeds als parasiet der katoen
industrie voorgesteld. Alle fabriekanten bedienen zich sedert
van Pruissisch geld en zelfs de verveeners aan de Dedems-
vaart hebben het de laatste jaren ingevoerd. De grenzen
van het gebied van het Pruissische geld in Overijssel kan
y men nu stellen te Markelo en Raalte; het stoot nog het
hoofd voor Deventer en Zwolle, namelük in dien zin dat
het er niet als algemeen betaalmiddel circuleert Het he-
vindt er zich wel in massa, vooral te Deventer, waar het
i door de grossiers aangevoerd en bg de bankiers verhandeld
6 wordt. Langs de geheele oostelijke grens des rijks is de
toestand nagenoeg gelijk aan die in Overüssel. In Noord-
I Braband circuleren massa’s twee centimestukken voor een-
` ten, die meestal in Turnhout gekocht worden en de plaag
der winkeliers zgn. Zij circuleren individueel en in pakjes
j van 50 (knappers genaamd), die met Ned. centen en soms
j ook met koperlapjes vermengd of onvoltalhg zijn.
j De wüze waarop het gebruikt (eigenlijk misbruikt) wordt
is in Twenthe over het algemeen de volgende:
T De fabriekanten nemen veelal het Pruissisch geld van
den bankier te Enschede, en deze van een bankier te
; Munster voor Hollandsche wissel; de agio variëert sedert
, de laatste jaren van 45 tot 5% pr. cent, vroeger was die
dikwüls nog hooger. De thaler wordt dan uitgegeven t.egen
f4.80, terwijl de waarde van een ongeschonden thaler,
tegen onze munt gerekend, is f 476.76 (de thaler bevat
46.70 wigtjes, de gulden 9.4-5 fijn zilver) Door elkander
zal de waarde van de circulerende thalers naauwelhks
j 4.75 zijn, en van de onderdeelen nog veel minder.
De fabriekant betaalt er zijne arbeiders mede; deze bren-