HomeDe omloop van vreemde munt in Nederland, bijzonder in TwenthePagina 15

JPEG (Deze pagina), 598.78 KB

TIFF (Deze pagina), 6.14 MB

PDF (Volledig document), 10.90 MB

15
orde, en hg benadeelt werkelgk het publiek, door het den
vasten maatstaf voor deszelfs transactiën te ontnemen, en
het daardoor tot de moeite van telkens herhaalde bereke-
ningen te verpligten, die het toch nog niet geheel voor
schade kunnen vrgwaren.
De winst die uit de schade van het publiek moet voort-
komen met welk men in geenerlei betrekking van handel
staat, kan niet gezegd worden , uit eene zuivere bron te
vloegen.
1 En behalve de schade, die derden lgden door gebrek
aan juiste kennis der waarde, moeten zg nog veelal de
kosten van verwisseling dragen.
Een ambtenaar b. v. die een tractement van f 2000 »
ontvangt en verteert, moet het Ned. geld dat hg ontvangt
laten verwisselen in Pr., verwisselt hg niet, dan lgdt hg,
bg geringe betalingen de volle 5 pct. schade; die verwis-
seling kost hem 50 cts. van f 100, dus f 6.» (dit is de
gewone prgs) en bg het uitgeven in den winkel lgdt hg
omstreeks 1 pct.; de waren zgn namelgk ter zake van
het Pr. geld 5 pct. duurder en hg heeft slechts 2 pct.
agio. Dus f 20, te zamen f 26, die de omloop van het
Pruissische geld hem doet verliezen. En welk een last bg
het betalen van belastingen, porto’s en andere zaken die
met Ned. courant betaald moeten worden.
{
Is de staat geroepen het gebruik zijner munt
te waarborgeii?
Wg zagen reeds dat de munt eene zaak van maatschap-
pelgke orde is; zg is bg de wet geregeld; ligt het nu
niet in den aard der zaak dat die orde, even als elke
andere, gehandhaafd worde, zoo daaraan behoefte bestaat.
Dit is in overeenstemming met de beginselen, in analo-
gie met stellige voorschriften. Toen er behoefte aan be-
i
l