HomeDe omloop van vreemde munt in Nederland, bijzonder in TwenthePagina 13

JPEG (Deze pagina), 670.27 KB

TIFF (Deze pagina), 6.11 MB

PDF (Volledig document), 10.90 MB

it
den prüs van waren en loonen bepaalt, zou men al dadelük
zeggen dat door het betalen van vreemde munt geen voor-
deel voor den fabriekant te halen was, ter zake van boven-
gemelde verhouding is de arbeid niet te verkrijgen dan voor
zekeren prüs en in dien prüs ziet de arbeider op de waarde
op de koopkracht van hetgeen hij in betaling ontvangt: is
die van het Pruiss. geld 5 °], minder dan van het Holl.
dan moet hü er ook 5 °/,, meer van hebben Alzoo zou
zich de fabriekant eene bittere illusie maken.
A Hiertegen is echter aan te merken:
4°. dat de mindere kennis omtrent de agio aan de züde
des arbeiders maakt, dat de wet van prüsbepaling naar vraag
en aanbod hier nog niet hare algebeele toepassing vindt;
2°. het verlies voor den arbeider bü de uitgifte van 5
°/0 is voor een gedeelte iets te hoog. `Voor zoover hü het
in den winkel brengt en dat doet hij in dezelfde week in
den regel voor de helft, (*) geloof ik dat er niet af te
dingen valt; men moet werkelijk de prijsverhooging op
5 pct. stellen; zoo er grossiers zün, die zich met iets
minder vergenoegen, zijn er ook die nog meer berekenen.
Doch de helft van zgn loon geeft de arbeider uit in
betaling van producten, aan den landbouwer, aan den
t grondeigenaar voor landhuur , aan den ambaehtsman, en
hiervan zal hij de volle schade niet lüden maar een ge-
deelte daarvan overdragen, dat in de circulatie blijft zwe-
ven; die standen letten meestal niet zoo veel op de min-
dere waarde, zü hebben er of geen klaar begrip van, of
het is hun niet de moeite waard de prüs er om te vvüzi-
gen. Zoo hebben b. v. de grondeigenaren aanvankelük ter
zake van het Pr. geld de pachten niet verhoogd, de ar-
beider die er hun mede betaalde heeft dus de te lijden
schade op hen overdragen.
Dit is nu echter in mindere mate het geval, er bestaan
nog wel onveranderde pachten, doch vele zün toch ter
t*) De arbeider in de steden voor ruim de helft; de arbeider, die
tevens landbouwer is voor wat minder dan de helft.