HomeDe Aprilbeweging en de oude Oranje-partijPagina 15

JPEG (Deze pagina), 748.21 KB

TIFF (Deze pagina), 7.25 MB

PDF (Volledig document), 33.28 MB

Alleen moeten wij opmerken, dat de Oranje-partij
onder de aristocratie welligt meer overeenkomst
had met hetgeen men tegenwoordig als het eigen-
lijk beginsel der Oranjepartij wil doen gelden. Zij
werd het meest gevonden onder de oud adellijke
familiën, en het laat zich begrijpen , dat die ge-
neigd waren voor een vorstelijk gezag en vorstelijke
‘ hofhouding, in den glans waarvan zij zouden dee-
len. Bovendien waren zij natuurlijk nagverig op
den overwegenden invloed der stedelijke geldaristo·­
oratie, hetgeen hen van zelve naar de Oranje-partij
deed overhellen.
Maar ook in één punt weder overeenstemming
tusschen de partijen onder de aristocratie: zucht
om te heerschen en over het geheel vrees en min-
achting voor den invloed der burgerij, en daardoor
veeltijds miskenning van hare belangen.
Zoo was het, toen de revolutie van 1795 de
Patriotten of ultra­demoeraten deed zegevieren. En
hoewel de Oranje-gezinden, en daardoor een goed
gedeelte der gezeten burgerij (naar onze zienswijze
‘ de kern der natie), van het bestuur werden uitge-
sloten, hoewel er groote verwarring ontstond en
menige dwaasheid werd bedreven, doordien dikwijls
de driften meer dan het verstand werden geraad-
pleegd, toch moet men erkennen, dat er menig
talent uit den burgerstand te voorschijn trad, dat
in geschiktheid om te besturen en eerlijkheid van
bedoelingen boven vele aristocratische regeerders
van vroegeren tijd uitmuntte.
Kort duurde die volksregering; al spoedig wisten
de aristocraten zich van de omstandigheden meester