HomeInleiding tot de wijsbegeerte. II, Grondlijnen van de zielkundePagina 9

JPEG (Deze pagina), 497.29 KB

TIFF (Deze pagina), 5.63 MB

PDF (Volledig document), 18.48 MB

i 3
i 8. Een van die woorden welke hier als uit-
gangspunt kiezen, vvaaromtrent wg het dus eens
moeten zijn willen wij het volgende verstaan, is het
‘ woord: ONDERSCHEIDEN of WAARNEMEN.
9. Eigenlijk heeft VVAARNEMEN een meer beperkten
· zin dan ONDERSCHEIDEN. In den grond echter zijn waar-
nemen en onderscheiden speciliek niet verschillend.
10. Het product van alle onderscheiden heet
VERSCHIL.
In zekeren zin kunnen wij dus zeggen,
dat wij anders niet onderscheiden (waar-
nemen) als verschillen.
ll. Het eerste en belangrijkste verschil is voor
ieder onzer het verschil tusschen het ik en het
niet­ik. De onderselieidingsdaad die hierop be-
trekking heeft duiden wij aan met de namen van
ZELFBEXVUSTZIJN (1), BEWUSTZIJN, GEVOEL of LEVEN.
Wij hebben reden te zeggen: b e w u s t z ij n is W a a r-
neming in haar eenvoudigsten vorm. Hieruit
volgt van zelf de zeer belangrgke vvaarheid, dat er vóór
de waarneming niets in ons aanwezig kan geweest zün.
(I) ~Zelfbewustzijn" bevat eigenlijk een pleonasme zooals onze
Roonn,-x terecht heeft opgemerkt. Het woord ~bewustzi_jn" wen- _
schen sommigen in onze taal vervangen te zien door bewustheid".
Wij behouden ~bewustzijn" aangezien het ons voorkomt dat, zoo
eenig woord, dan stellig ~bewustzi_jn" burgerrecht in onze taal heeft
verkregen. Gernianismen zi_jn niet mooi, maar wachten wij ons
voor germanismophobie evenzeer als voor alle andere . ..
p hobieën.
]_ >l<
i
l