HomeDogmatiek en cultuurPagina 26

JPEG (Deze pagina), 825.06 KB

TIFF (Deze pagina), 8.31 MB

PDF (Volledig document), 27.02 MB

, het verouderde van een theorie hebben aangetoond: daarna
· eerst komen wij toe aan de zaak. Dan wordt de dogmen­
geschiedenis zeker niet als cirkelgang gezien, wellicht nauw~ __;
H lijks als vooruitgang, maar nadrukkelijk als de geschiedenis .
_! der pogingen om altoos de dreigende eenzijdigheid te vermijden,
K al viel men wel menigmaal in nieuwe eenzijdigheid. Met name
komt er zoo warmte en gloed in de geschiedenis van de Her~ g
" i vormde Kerk van Nederland; en dat voor elke eeuw. Nu N
is de dogmaticus niet langer denkbaar als waanwijs alles~weter; «
het gevaar daarvoor is afgesneden bij den grond.
U Omgekeerd wordt nu elk dogma de lichtende poging om I
het bedoelde te zeggen. Laat nu ieder der dogmen glijden
j door de hand; het zal gaan schitteren als een parel of klinken
l als metaal of spatten als een lichtdrup. Dat de Hervormde Q
` Kerk zich altoos weder klampt aan ,,de verkiezing", dat is j
toch in zijn geestelijke en zelfs in zijn intellectueele waardij l
F . niet verstaan door wie hier slechts een ,,decretum horribile" kan
j ontdekken. Het gaat hier om de volle verheerlijking van God,
jl A om niet~bewolkte ziele~zekerheid. D.i. het gaat om religieuse
Q goederen van den allereersten rang. Wanneer daarbij de dogma~ '
tische arbeid uit stelsel~behoefte, d.i. om intellectueel motief
* is voortgeschreden tot formuleeringen, die dreigen ons andere I
even reëele, even hooge religieuse goederen te rooven, dan l
j· E moet aan het intellect zijn bescheiden plaats in de tweede
[ linie worden gewezen; dan moet het ethische vóór het in~ l
tellectueele, het religieuse vóór het speculatieve staan. Een F
ll stelling, die reeds daarom niet kan verontrusten, omdat vrijwel
T alle ,,stelsels" zijn teruggedeinsd voor het offer aan ethisch l
A goed zonder hetwelk geen enkel stelsel kan worden sluitend '
1 l gevoegd. Maar de glanzende heerlijkheid van het reëele
j geestelijke blijft niettemin naar buiten breken uit de dogma's.
2
ia Ten slotte trachten wij thans het gevondene nog eenmaal
j , ·­· 24 -«

wl
rl.
¤