HomeDogmatiek en cultuurPagina 20

JPEG (Deze pagina), 830.34 KB

TIFF (Deze pagina), 8.31 MB

PDF (Volledig document), 27.02 MB

· »
I
S I
‘ l
en van de gansche organische natuur hem scheidt, waardoor l
hij beide God behoeft en God ontmoeten kan.
Dit ethisch karakter van object èn subject, van de realia
L èn den mensch bepaalt nu tevens het wezen en de grens van
het dogmatisch kunnen. Nu moet alle dogmatisch werken
worstelen blijven. Niet eerst grijpt het verstand met klaar
doorzien; maar het hart grijpt met intuïtie en het verstand
heeft een tweede, een volgende taak. Wij toeven voortdurend
op supra­intellectueel terrein. En onze woorden zullen dus
nimmer het àl omsluiten, het wezen bevatten. Nu blijft niet
dan worstelend pogen mogelijk.
Dit laatste is bedoeld als een algemeen~altoos~geldende
· regel voor allen: ons blijft slechts het worstelend pogen. Niet
« enkel voor hen, die van het centrum uitgaan; ook voor hen,
.. die ander uitgangspunt kiezen en zich vleien met steviger
resultaat. Het wezen der dingen maakt het meerdere onbe-
‘ reikbaar en doet zulk een hoop tot illusie verbleeken. Gelijk
met de stukken valt aan te toonen, zoo vaak iemand met vaste
lijnen veel mèèr dan ,,worsteling" geeft en dan of zijn object
i violeert of op bepaald moment de consequentie en de sluitende
fm j constructie laat varen.
E, F In zekeren zin kan reeds worden gezegd, dat nimmer »­-· op
welk terrein dan ook ·­­· het woord de gedachte omsluit, dat wij
onophoudelijk worstelen. De gedachte kan liggen klaar in onzen
geest zonder dat ons woord haar vermag te objectiveeren.
i Van tallooze begrippen, waarmede wij voortdurend werken
* ·- zuiver en duidelijk ·­-· geldt, dat wij hun zin en bedoeling
· kennen, totdat wij die moeten omschrijven; zoodra wij hiermeê
ä aanvang maken, ontglipt ons woord en klaarheid en zaak.
l` Om de bedoeling van een betooger te doorgronden, moeten
bekende en gewone en gebruikte termen toch eerst worden
si' gedetermineerd, gesteld in een bepaald klimaat, verstaan uit
j j ­­· 18 ·-»
',
il;
nl
l,=
l.