HomeDogmatiek en cultuurPagina 19

JPEG (Deze pagina), 835.19 KB

TIFF (Deze pagina), 8.27 MB

PDF (Volledig document), 27.02 MB

__ __, Y ,,_____Y ,__, rv ,______ .,_ _,,_ _____g_ __,, vw ___ Mw r,T....,r._,,-.,n.,...V... .
I
l
l
l verstand ten onzent sterk in de hand gewerkt doordat Asti é's l
l boek over: Les deux théologies dans le sein du protestam 1
l s tisme français in vertaling verscheen onder den titel: De l
theologie des verstands en die des gewetens; waar immers
Y twee van onze functiën naast elkaar worden gesteld en het l
1 geweten naast het verstand gerubriceerd. Nu was het wel g
j onvermijdbaar geworden, dat de intellectualistische en de
g ethische theologie als gecoördineerd werden gezien en dan i
tegenover elkaar in slag~orde gesteld werden. En gesteld
{ worden tot heden met al den nasleep van misverstand en
onnoodigen strijd en onzuivere slagorde­stelling. Het intellect
> is gesubordineerd aan het ,,geweten", zooals ook gemoed en
5 daad dat zijn. Want het ,,geweten" is onze geheele persoon-
T lijkheid; beter: ,,conscience" is onze geheele persoonlijkheid.
” Ook ,,conscience" is zeker van meervoudigen zin. Brou~
wer heeft het voor la Saussaye Sr. uitvoerig aange~
j wezen'). En ook bij Vinet »­­~ den vader van het woord .
in onzen zin ·-­· is het in meer dan één beduidenis te vinden. .
E . In zijn Essai sur la conscience duidt het uitsluitend ons gevoel j
’ van verplichting aan, ,,le sentiment de la nécessité de mettre Y
: nos actions en harmonie avec notre persuasion."2) Maar dat
· hij godsdienst niet zag als moralisme, blijkt wel klaar uit A
, woorden als deze uit zijn Education 3): ,,nos facultés ne sont
= point isolées, c'est l'homme qui agit. Notre vie la plus intime
q réside dans le sentiment. Le christianisme est la plus excel~
_ lente des morales parcequ'il est autre chose que morale; il J
va droit à l'äme. Tout ce que s'empare de l'äme, s'empare A
aussi de l'esprit." ,
Als het over het ethisch karakter van den mensch gaat, ;
gaat het over die eenheid van den mensch, over het beeld ik
- Gods naar Gen. I27, wat den mensch tot mensch stempelt
1) Dr A. M. Brouwer, Daniel Chanfepie de la Saussaye.
’) Editie 1829, p. 55.
“) Editie 1855, p. 53, 119, 132.
‘ h