HomeDogmatiek en cultuurPagina 16

JPEG (Deze pagina), 838.38 KB

TIFF (Deze pagina), 8.26 MB

PDF (Volledig document), 27.02 MB

` · i
z
Een derde weg: wordt onze cultuur niet verzoend met de
dogmatiek, zoo deze zich omvormen laat tot wijsbegeerte?
Wie de vraag ook maar stelt, moet aanstonds gevoelen, wat ej-
ernstig probleem hij aanroert; hier is inderdaad de ver~ l
t zoening van religie, van christendom met wereld~denken be-
reikbaar. Langs dezen weg schrompelt alle bezwaar tegen
het christendom gaande~weg samen. Niet in de feiten, maar
in de idee wortelen wij dan; niet het wereldlijke, massieve, J
sarkische, bekrompene doch het ideëele wordt ons geboden.
Het is natuurlijk, dat de eeuwen door deze weg is beproefd
door wie met gloeiende ziel de cultuurwereld voor God
wilden winnen. Het is natuurlijk evenzeer, dat met lijn instinct T
van den eersten aanvang af de Kerk tegen alle gnostiek zich i
l gekeerd heeft. Want het gaat niet om inzicht, maar om leven.
En wij leven niet van begrippen, doch van realiteiten. Deze
twee dekken elkander niet; ook gaat niet boven realiteit het
· begrip. ,,Diese seltsame Art" ·- zegt Wernlel) ·-· ,,von .
den Glaubensgedanken zu den abstrakten Begriffen hin zu
` leiten, gibt dem Leser keine Ahnung von der Macht und è
Herrlichkeit wirklich erlebter Religion; ja man kann es nicht
j ohne Erbarmen verfolgen, wie alle groszen Glaubensrealitäten _
ï. des Paulus und der Reformatoren hier sublimiert und entleert
fi I werden". Wij zoeken met onze ziel niet de solutie van het
g. wereldprobleem, maar van het ziele~probleem. Wat ons het
hevigst pijnigt, dat is niet het onverklaarde raadsel en de
onbeantwoorde vraag, dat is de armoede en de gebrokenheid
van ons leven. En deze worden door inzicht niet hersteld, j
f maar alleen door relatie met God. Dit is het diepst verschil
’ tusschen wijsbegeerte en religie, dat de eerste het verstaan, F
de tweede de relatie zoekt.
ä De relatie wordt niet door het inzicht, maar door het
. W geloof verkregen. Wie het geloof in eenig opzicht of eenige i
j .._...._lïT.
’*' 1) Zie Wernle, Einfiihrungz S. 254, 297 over Biedermann.
j , - 14 ~
l,

dl l
{ ,
.4 j