HomeHet partijwezen in het parlementair stelselPagina 9

JPEG (Deze pagina), 806.14 KB

TIFF (Deze pagina), 8.13 MB

PDF (Volledig document), 34.15 MB

{
x
7
ontleend, vaststelt. Steeds hooger stijgt de geestdrift gedurende
ettelijke maanden om eene ongeëvenaarde warmte te bereiken
op den dag der stemming, die een corps van aanhangers - en
aanhangsters ­ op de been brengt voor de kunst van stemmen-
werving; - de edele ,,canvass" van onze Westelijke buren, waarin
deze, hoe ver men het ook ten onzent daarin moge gebracht
' hebben, ons toch nog altijd verre de baas schijnen.
In de tweede plaats groepeert het partijstelsel het Parlement.
Vooral de Tweede Kamer ondergaat er den invloed van, door de
afscheiding in Kamerclubs.
Eindelijk oefent het partijwezen zijnen terugslag uit op de
Regeerzing, welker samenstelling immers in het parlementair
stelsel beantwoordt aan die van het Parlement en dus, evenals
die van het Parlement zelf, berust op eene partij­indeeling naar
algemeene beginselen. Het verschil is alleen, dat het ,,rnozaïek"
van partijen, waarvan de Staten-Generaal het beeld geven, in de
Regeering niet wordt teruggevonden. De ,,homogeniteit" toch
vordert, dat de richting der minderheid van de Regeering uitge-
sloten wordt.
HOOFDSTUK II.
De gebreken van het heerschend stelsel.
_ Naar reeds op pag. 5 opgemerkt werd, is het doel van elke
partijformatie de Vereeniging van gelijkgezinden, - geleid door
het inzicht, dat zij met vereende krachten hunne overeenstem-
mende verlangens eerder tot vervulling brengen, dan wanneer
ieder individueel daarvoor ijvert. Eerst dan zal dus een partij-
stelsel zuiver aan zijn doel beantwoorden, wanneer het in iedere
partij wezenlijk geläkgezzezden te samen brengt. En een stelsel,
dat de massa in vaste en permanente groepen verdeelt volgens
de scheidslijn van een algemeen beginsel, zal als voor het doe
bruikbaar alleen dan kunnen gelden, wanneer het mogelijk is,
een beginsel te vinden, zóó allesbeheerschend en van permanente
kracht, dat eene scheiding, naar dit beginsel getrokken,voor heel

E