HomeHet partijwezen in het parlementair stelselPagina 26

JPEG (Deze pagina), 862.39 KB

TIFF (Deze pagina), 8.13 MB

PDF (Volledig document), 34.15 MB

.· ‘ W ‘
li l
ll
El
l 1 . ‘
il
ll l 24
le
A , wat het was. De klassenstrijd, dien zijne aanhangers meenen te
, voeren of te moeten voeren, zal, althans maatschappelijk, kunnen
voortduren. In het vakvereenigingswezen, gelijk in iedere andere
,l { economische beweging, zal niets veranderen. Alleen siaaikuwdzlg
l zullen de sociaal­democraten - gelijk de leden van andere
l partijen - slechts bijeenblijven, voorzoover hunne overeen- A
P stemmende concrete desiderata hen in de daartoe op te richten
organisaties­ad­hoc tezamen brengen. Wil dus de sociaal­dem0­
oratie ijveren voor de omvorming der individualistische maatschappij
; in eene socialistische, waarin de gemeenschap de productie­mid­
delen beheerscht - zij zal tot dit ééne, concrete doel vereenigd i
kunnen blijven, gelijk zij het tot heden was. Maar zij zal er van j
, moeten afzien, bij verkiezingen en in het Parlement overal V
jl ééne lijn te trekken. Dit zal harerzijds een offer beteekenen: de ,
tribune van het Parlement zal zij als katheder voor partij­reclame 1
j moeten prijsgeven. Doch zal dit offer onoverkomelijk wezen?
Er blijven toch, ook nadat de vergaderzaal der Tweede Kamer
voor het doel gesloten is, nog wel lokalen in Nederland over,
4 vanwaar de prediking der socialistische idee duidelijk genoeg
jj kan worden verstaan. En daarenboven: ook de sociaal­demo- P
,1 cratie staat niet geheel belangeloos tegenover sociale hervormingen, j
I die reeds in dezen Staat, zij het op individualistischen grondslag, 1
tot stand kunnen komen. Of schreef niet de leider zelf van de
4 sociaal­democratische fractie: ,_,Zij (d.i. de S. D. A. P.) is boven- ,
i dien niet slechts eene sociaal­democratische, zij is ook een
gj i arbeiderspartij en het ligt voor de hand, dat de arbeiders zelven
lil elke gelegenheid zullen aangrijpen, om hun toestand te verbeteren,
{ op de direkte verbeteringen daarin allicht den nadruk zullen P
· , leggen". I)? Is dit het sociaal-democratische standpunt, dan heeft
_ , ook de sociaal­democratie belang bij eene wijziging van het partij-
stelsel, die ook het totstandkomen van sociale hervormingen ll
l slechts kan versnellen en verzuiveren. Blijft zij eene verbetering
l van het partijwezen wederstreven, door vast te houden aan de
doctrine, “) dat de sociaal-democratie ook daar, waar bepaalde
Q 1) Nf;_T1·oelstra op blz. g van zijne beschrijving der S. D. A. P. in de ver-
Q zameling der Hollandia­Drukkerij.
I 2) lïveneens door den heer Troelstra (t. a. p. blz. IO) verdedigd.
wèl
.u
jl
1 l