HomeHet partijwezen in het parlementair stelselPagina 23

JPEG (Deze pagina), 768.53 KB

TIFF (Deze pagina), 8.07 MB

PDF (Volledig document), 34.15 MB

21
Q B. C. D. E ....... worden geestverwant, om met een ambt bekleed
te worden. Aldus kweekt men den pseudo-aanhanger, die wel
, den uiterlijken, maar niet den innerlijken bloei eener partij ver-
hoogt, ja, waarvoor zij zelfs op hare hoede moet zijn, want zulk
soort volgelingen vertoonen het beeld van den licht-beweeglijken
weerhaan, die nu naar het Oosten wijst, maar straks, bij veran-
dering van wind, zich met even groote beslistheid richt naar het
Westen.
Het heerschend partij­stelsel heeft alzoo een niet­gering zonden-
register te zijnen laste. Hoogstwaarschijnlijk is het in werkelijk-
heid nog heel wat grooter.
In het voorgaande ligt echter, naar mij voorkomt, reeds vol-
doende aanleiding om na te gaan, of niet een ander systeem de
zuivere werking van het vertegenwoordigend stelsel zou bevorderen.
Niet de vraag, of het Christelijk beginsel als norm voor
partijverdeeling door een ander beginsel behoort vervangen te
worden, maar vóór alles deze andere vraag, of wel eevzig algemeen
beginsel de partijverdeeling mag bepalen, eischt oplossing.
HOOFDSTUK Ill.
Hervorming van het heerschend stelsel.
Dat er behoefte bestaat aan een orgaan, dat het volk èn wat
de aan de orde te stellen desiderata èn wat de keuze der afge-
vaardigden betreft, den weg wijst, is reeds op pag. 5 erkend.
En daarnevens, dat partijen in die behoefte voorzien.
Vaaruit volgt, dat pogingen tot verbetering niet mogen ge-
richt zijn op vernietiging van elk partijstelsel, maar op vervanging
van het bestaande stelsel door een beter.
De fout nu van het heerschend systeem bleek te zijn, dat
onze partijen gebaseerd zijn op een algemeen beginsel en als uit-
vloeisel daarvan op een permanent bestaan aangewezen.
Opgerzk/zz‘ wordt elke beginsel-partij met een zuiver staat-
kundig doel. Maar door hare permanentie ontkomt niet ééne partij
aan de afdwaling en aan de zucht naar macht enkel om deze.