HomeTegenwoordige toestand en plan tot hervorming van het Middelbaar OnderwijsPagina 78

JPEG (Deze pagina), 818.55 KB

TIFF (Deze pagina), 6.90 MB

PDF (Volledig document), 69.37 MB

`
76
Het aantal der leerlingen, waarvoor de latgnsche scl1olen
zgn aangelegd, staat in liet l1{`l21l.lWSlZG verband l11C1]llGi3 aantal
dezer SC110lG1l. Immers vonden wg vroeger, dat l1et slecht
bezocht zgn der latg11sel1e SCl10l(?11 allee11 1noet geweten wor-
den aan de xnenigvuldiglieid dier inrigtingen.
Nu zouden voor ons kleine land latg11scl1e scholen,
1l]l_jl]S inziens, ruim voldoende zgn.
De ee11ige aanmerking, die men op dat kleine aantal zou
ku1n1en lllátliêll, is, dunkt mg, deze: dat 111611, door alleen i11
enkele groote steden de g(3lCgOl1l1GlCl tot voorbereiding voor
de univerziteit open te stellen, de algemeene verbreiding van
geleerdl1eid en wetenscliappelgke kennis zou tegenwerken.
Doch deze $.`lü11lllOl‘1{ll1g blgkt gdel te zgn, als n1e11 zich zelf 'Y
eerst de vraag doet: waar worden gGlOG1'C1l1Gi<l en wetenschap
aangekweekt, aan de vele klei11e latgnsclie scl1olen of aan de
nniverzziteiteii ?
p Ik (.l(3l1l§, het antwoord ka11 niet twgfelaelitig zgn, vooral
wanneer 1nen ons betoog niet kan weerleggen, dat s1ecl1t in-
gerigt VO()l`l)Cl‘&3lLlC11Cl onderwgs, zoo als op het meerendeel ‘
onzer latgnsclie scl1olen door gebrek aan personeel moet ge-
geven worden, eer een lnnderpaal dan bevordering van
grondig hooger onderwgs is. Het is bg ons te lande niet
meer zoo als in Engeland en nog in vele streken van DL1ltSCl1~· 1
l land de n1ode, om liet kennen der oude talen onder de ver-
1 eiscliten tot ee11 goede opvoeding te rekenen; onze volksaard
1 is er te praktieseli, de tgd is er den liandelstand te kostbaar =
toe. `Wie bezoeken dus de latgnsche scholen anders, dan zg,
wier voorneinen is, student aan een onzer llO0g‘€SCll0l€H`tG
l worden ? "
En al is liet ook waar, dat de gelegenheid i11 kleinere
plaatsen maakt, dat de een en ander, die °t zonder die gele-
genlxeid niet zou doen, aan de studie raakt, - wat schade,
wanneer die enkelen, in plaats van geleerden te WO1ïlGll, ee11
nuttig beroep kiezen? En velen, die o1n deze reden van de 1
studie afzien, zullen er waarlgki niet zgn. Men ga eens op ë
onze lioogeseholen na, of 11iet de ouders van een zeer groot
gedeelte der studenten op dorpen, op liet platte land wo11e11,
waar geen de minste gelegenheid tot voorbereiding voor de
akadexnie bestond. Daarentegen zullen weinige goede rgks-
scl1olen 11et privaatonderwgs 1neer en meer doen verdwgnen . (
1


, 1