HomeTegenwoordige toestand en plan tot hervorming van het Middelbaar OnderwijsPagina 59

JPEG (Deze pagina), 889.43 KB

TIFF (Deze pagina), 6.91 MB

PDF (Volledig document), 69.37 MB

Y Y nl " " "’" f '" " v "”" 'Y -
i
57
ii
E
:he tere steden, als : Amsterdam, Leiden, Groningen, schrüf ik al-
ade i leen hieraan toe, dat èn de 2e afdeeling daar een afzonderlü-
ie- ken rector en wel een matheinaticus als zoodanig heeft, èn dat
fte gj eenige vakken daar voor beide afdeelingen afzonderlüke docen-
lix ten hebben (de wiskunde deelt, helaas, niet in dat voorregtj.
En welke is nu de konkurrent voor welken de slecht inge-
lj, K; rigte 2g afdeehngen de vlag moeten strijken? ivij schïnnen
ek ons het te zeggen: `t zgn de instituten en kostscholen ;
ze- ij inrigtingen voor lager en middelbaar onderwijs te geluk,
e- ondernemingen die alleen gedreven worden uit winstbejag.
ok Konkurrentie is een heilzame zaak in een materieel opzigt,
>l­ maar wordt zij overgebragt op geestelnk gebied, vooral op
ie- dat van ’t onderwns, dan is een kanker der maatschappij.
it- Hoe toch gaat het dan? -- Een kostschoolhouder biedt
H
ig aan om voor fGOO.- binnen een zekeren tijd een jongen
én tot het examen te Breda, te Delft of elders te zullen ,,klaar -
xe, maken ;” maar weldra komt er een ander, die °t zelfde be-
is, 4 looft te doen voor den halven prüs, ja, voor nog veel minder.
er De ouders zijn meestal zelve niet in staat om over de
it, deugdelnkheid van °t onderwijs te oordeelen ; zij zien slechts
1- op de gevolgen. en de instituteur, wien °t eenige malen geluk-
n te leerlingen aan sommige inrigtingen af te leveren, heeft
1t · zün naam gevestigd en zün fortuin is gemaakt (lj Hoe heeft
ie l ­-·-~--~­---
l 1* Dat iemand , die het zuinig aanleat, door dit ambacht zeer snoedig
gt jj 1 l, -» l .
t zijne fortnin kan maken, bewijzen en de at'«retreden kostschoolhonders, die
S er, zoo als men zegt, meestal ~ warm in zitten ,” en een gemakkelijke
BF berekening. Een knaap op de kostschool heeft het, dat weten wij allen ,
veel slechter dan een soldaat. Deze ontvangt daerelijksch 2; oncen vleesch ,
_ en hoe weinig jongens krij;r_en zulk een portie te zien! - Een soldaat krijgt
g 5 oncen tarwebrood, en dat is stellig meer dan de dunne botcrhammetjcs
P der kostschool. Verder krijgt een soldaat eenmaal per dag soep en eenmaal
_ l aardappelen met groenten , dus twee maaltijden! -· Het eenige wat de knaap
l op school meer krijgt, is een weinigje boter op zijn brood. Nu kost een
i soldaat per dag (de wasch mede gerekend) ongeveer 31 centen. Stellen wij
e (ofschoon het veel te ruim berekend is) dat de knaap evenveel aan den in-
d stituteur kost als de volwassen man aan het rijk. Nemen wij nu eene kostschool
rl E van 20 pensionnaircs tot voorbeeld; dan kost elk kind in ’t jaar (zes weken
jl vakantie er afgerekend) honderd gulden. Reken hierbij als onkosten voor
, j den instituteur een sekondant , die met onderhoud en traktement op f 300.-
1 zal te staan komen. Reken aan huishuur f 300.--. Dan kost zulk eene
1 inrigting van 20 knapen f2600.-. Laat nu voor elken leerling betaald
l ¤ worden /'300.-; dat maakt voor 20: /6000.-; dus een zuivere winst van
3 f3¢LO0.-- ’sjaars. Bovendien is aan de meeste kostscholen een dacçsehool
verbonden. Laat die door 20 externes bezocht zijn, die elk f 25.- betalen;
1