HomeTegenwoordige toestand en plan tot hervorming van het Middelbaar OnderwijsPagina 32

JPEG (Deze pagina), 807.80 KB

TIFF (Deze pagina), 6.83 MB

PDF (Volledig document), 69.37 MB

Eètë lg

dersten11i11g van °t gouve1·11e111ent, noch aan e11kele wetsbe-
1 palingen te wijten, l`1llI2l1‘ veeleer aan de11 uitinuiitenden li
geest, die van de heogescliolen uitging, waar lllällllêll, zoo i
als van Heusde zelf er ee11 was, 11iet alleen door geleerd- ,
l1eid uit111u11tten, maar :11111 l1u1111e leerlingen liefde voor de
wetenschaji e11 echte humxiniteit wisten in te boezen1e11.
Laten wg bg de verbeterde inrigting der latijnsche scl10-
le11 ook de stedelijke besturen 11iet vergeten Zh deden,
vaak met aanzienlijke geldelijke Ol)()HiGFi]lg€1'1, meer dan de
wet van hen vorderde. Zh begrepen dat l1et onderwns in
de oude talen, al gaat l1et ook gepaard met dat in de 111oe-
dertaal, i11 de geschiedenis e11 ill de wisku11de, toch nog een-
zijdig blüft, -- dat de beoefening van de talen e11 letter- °
kunde onzer 11aburen ee11 kracl1tig 1niddel tot ontwikkeling, i
ja, ee11e behoefte voor den beschaafden stand ka11 genoemd wor--
de11. Zoo zijn er thans 110g slechts 25 latijnsche SCllOl€1], waar-
op de nieuwe talen 11iet on«lerwezen worde11. En prezen wh
de 111ildl1eid van vele gemeentebesturen, er zhn, helaas, nog
zes scholen i11 O11SlZt1l(l waar één rector al de bg de
wet gevorderde wetensel1apj>en tot opleiding voor de univer-
ziteit geheel alleen moet onderwijzen Gl] zich beurteli11gs moet
bezig houden niet Latijn, Grieksch, geschiedenis, en al l1£`t1'€
büvakken, meetkunde e11 algebra, Nederlandsche taal e11 let-
terkunde.
Niettege11staa11de de inoeiten, welke vele ge1neenten aan- *1
wendden on1 llEI1`€ latünsche scl1ole11 111eer aan de behoeften
e11 aa11 den geest des tijd te doen bea11twoorde11 , °t scheen
niet te baten; want l1et getal der leerli11ge11 van die
inrigtingen bleef op ee11 sel1rikbare11de wijs ver111i11dere11. Die
getalsverniindering laat zich wel verklaren. °t Lagere on- W
derwijs was i11 °t begin dezer eeuw veel vooruitgegaan. Nu
was, den vroegeren ellendigen toesta11d va11 deze11 tak van
’t O1l(l(’l`1‘lgt, de latnnsche school die inrigting geweest , waar
l1ee11 de beselmzzfde standen l1u1111e kinderen reeds zeer vroeg
zonde11. De lz1tijnsel1e school was toen tevens de fatsoenlhke
lagere sel1ool. Van hier dat ill de e11kele staten van het
getal der leerlingen, die ons V2`tl1l21ilUllSCl1C scholen onder V
(1) Dat zestal verdient genoemd te worden. "t Zijn de latijnsche scholen
te ClllClli)O1‘g,g, Doetiehenx, Dokkum, Grave e11 Zevenaar. Ze worden alle door ’t 1
ryk _qes11L.»i¢IiecrtZ, te zamen niet [2327.-- !! ;
1
1
l
i