HomeTegenwoordige toestand en plan tot hervorming van het Middelbaar OnderwijsPagina 28

JPEG (Deze pagina), 770.05 KB

TIFF (Deze pagina), 6.84 MB

PDF (Volledig document), 69.37 MB

«»·- --l"IZL;`;;Lt;;.-.......-­ -r,..-; -:<;;,_,,,,.__ ,,_ ____ __________q__________'_~_n V Y W
26 i
de jeugd vele zaken te leeren, maar dat het eenen verstand ‘_
en smaak vormenden invloed moet uitoefenen, opdat de inrig­
tingen van hooger onderwijs en de niaatschappgjonge lieden
ontvange, die hebben leeren denken en gevoelen, bg welke
slechts grondslagen, en meer ook niet, gelegd zijn om er
een gebouw van wetenschap op te vestigen En daarmee
zullen de wetenschap en elk beroep beter gediend zgn, dan
met jeugdige warhootllen, die bij veel kennis toch nog ver-
bazend onontwikkeld zijn.
___________~_
`”"""'""°‘"
li
B. Welke zijn de inrigtingen, waarop bij ons
te lande het middelbare onderwijs
gegeven wordt?
De oudste inrigtingen voor middelbaar onderwijs zgn zon-
der twgfel de Zatgnsche scholen, waarvan wij er thans nog
33 of 31 bezitten; de overige SO of 32 zgn hervormd in
gyxnnasiën. Die latgnsche scholen genoten, als men op °t
getal leerlingen en onderwijzers wilde afgaan, nog geene
eeuw geleden, eene hooge mate van bloei. Plaatsjes als
Sneek, Doesborgli, Harderwijk hadden zulke inrigtingen,
waarop vier of vgf onderwgzers zich uitsluitend bezig hielden
met het onderwijs van `t Latijn en van een weinig Grieksch
Het gymnasium te Leeuwarden, dat thans 35 leerlingen h
telt, had er in 1724 nog bgna 200 met vijf leeraren
`s Hertogenbosch had op zijne latijnsche school met vgfleer-
aren in 1757 nog 64 leerlingen, in 1832 slechts 8; thans, F
nu in een gymnasium hervormd is, weder38, doch waar-
van slechts 14 voor de onde talen Berigten over den j
voormaligen toestand van andere latijnsche scholen heb ik
niet bij de hand: onze literatuur schgnt op dit punt schraal .
bedeeld te zijn. Doch oude menschen, die in het laatst der
vorige eeuw school gingen, zullen er zich meer van herinneren.
{1) Omtrent Sneek, zie men de bijdragen voor de kennis en den bloei
der Nederl. gymnasien, 1858, p. 217 vlgrg over de lat. school te Doesborgh,
nt zelfde werk, 1854,, p. 72 vlgg.; over die te Harderwijk: Bouman, gesch. ‘
dor voorin. geld. hooge school.
{2) Zie het werk van prof. Boot, de historia gymn Leovard.
{3; Bijdragen enz. 1851, p. 92 vlgg.