HomeTegenwoordige toestand en plan tot hervorming van het Middelbaar OnderwijsPagina 18

JPEG (Deze pagina), 829.36 KB

TIFF (Deze pagina), 6.79 MB

PDF (Volledig document), 69.37 MB

iii
bare onderwijs de leerlingen op zulk eene hoogte in de wis·· t
kunde te brengen, dat er aan inrigtingen van hooger onder- j
wijs of van vak-studie geen verdere voorbereiding noodig
Hoe langer men zich niet de beginselen er van bezig houdt en
hoe later men haar gaat toepassen op de physische wetenschap- li
pen, des te beter. Men vreeze niet dat zh, wier leerjaren
met het middelbare onderwhs een einde nemen , met te wei-
i nig natuurkundige kennis de maatsehappü zullen binnen ik
treden; een grondige studie van algebra en mathesis zal hen l
dan beter op de hoogte brengen om elk werk over eenige
natunrwetensehap te begrüpen , dan een oppervlakkige cursus
over physica of scheikunde , die slechts gebrekkig kon ge-
volgd worden, omdat men aan de toepassing begon voor dat *
de elementaire kennis behoorlijk aangeleerd was.
Keuren wij bij het onderwns in de wiskunde in den regel
de spoedige toepassing op meer praktische wetenschappen af,
opdat de geest der jongelieden zich eenmaal gewenne aan
denken en begrijpen, zonder dat het verstand daartoe de hulp
van zinnelüke voorwerpen noodig heeft, -­- een schoone
vereeniging Väll het abstrakte en konkrete, van algemeene
wetten en in tal van voorbeelden telkens wederkeerende toe-
passing dier wetten biedt de Zacelséudie aan.
YTij hebben hier inzonderheid de Grieksche en Latünsche
V talen op het oog. Spreekt niet, vooral uit de Grieksche
grammatica, de streng logische geest van een volk tot ons , ,
dat boven allen uist dacht en dat hetgeen het dacht op over- ~
tuigende en klare wijs wist uit te' drukken? ­­ En zou de j
jeugd, door zich het systeem van zulk een taal eigen te ma-
ken, niet zelve logiesch en regelmatig leeren denken ? -- Intus-
schen heeft de op zich zelf abstrakte studie der grammatikale
regelen dit eigenaardige, dat de jeugdige geest zich zulk een sys- l
teem , hoe logiesch regelmatig het overigens ook zij , moenelük Q
tot een eigendom kan maken , indien hh niet de waarheid en de
waarde V311 elken regel leert beseften in de levende voorbeelden
der schrijvers. Door deze studie zal de jongeling vooralleeren
inzien, hoe algemeene wetten uit bijzondere waarnemingen
worden afgeleid; aan de hand zijner gramatica zal hij leeren
zelf door induktie algemeene beginselen e11 regels zamen te j
stellen; en omgekeerd zal hij zich aanhoudend oefenen om
geen woord te lezen of neêr te schrijven, waarvan hij vol-

l
l