HomeDe opvoedende beteekenis van de voor allen toegankelijke volksschool, in het licht der geschiedenis van het lager onderwijs en dPagina 60

JPEG (Deze pagina), 748.34 KB

TIFF (Deze pagina), 7.10 MB

PDF (Volledig document), 92.94 MB

, 60
’ school boven de openbare school verkozen, liet niet na,
invloed te oefenen ook op hen, die tot heden principieele
§ voorstanders der openbare school waren. Men had meer eer- _,
_ bied gekregen voor de opvatting van zijn tegenstanders en al
, was men het met die opvatting niet eens, toch kwam hier
§ en daar ook onder de vrijzinnigen de vraag ter sprake, of j
, wellicht uit poedagogisclt oogpunt de vrije school boven de
. staatsschool ware te verkiezen.
§ In de Gids van Maart 1905 o.a. schreef Dr. D. Bos een hoogst
e belangrijk artikel over <<de vrijmaking van het onderwijs»,
waarin hij aantoonde, dat bevordering en volmaking van het
openbaar onderwijs noodig is, maar dat daarnevens niet
ä mag worden gemist onbekrompen geldelüke steun aan het
§ bijzonder onderwijs, indien dit de noodige waarborgen
bezit voor deugdelijkheid. Dit laatste acht hg onmisbare
voorwaarde, om een volk als het onze, met zijn sterk
doorgezette splitsing in godsdienstige en zedelijke overtui-
‘ gingen, zgn gevoel van zelfstandigheid in beoordeeling van
zedelijke en daardoor ook van opvoedkundige beginselen,
te brengen tot de meest krachtige ontwikkeling van zijn
j onderwijs en daardoor van zich zelf.
Steun uit de staatskas aan het bijzonder onderwijs ver-
, i groot de verscheidenheid van richting in elk onderdeel van
l het onderwijs en daarin is veel, wat Dr. Bos toelacht, in-
. geval dit in verscheidenheid zich ontwikkelend onderwijs
, in de wet een norm vindt, die aanwijst het peil, waar be- ‘
. neden het onderwijs in maatschappelüken zin niet mag dalen
en ingeval daarneven blijft bestaan het van overheidswege
verstrekte onderwijs, dat voorwerp van aanhoudende zorg
der Ptegeering en als duurzaam instituut tot verhooging en
bewaring van het peil der volksontwikkeling. Als verzeke-
i ringsinstituut voor behoud van geestelijke volkskracht en