HomeDe opvoedende beteekenis van de voor allen toegankelijke volksschool, in het licht der geschiedenis van het lager onderwijs en dPagina 54

JPEG (Deze pagina), 712.60 KB

TIFF (Deze pagina), 7.06 MB

PDF (Volledig document), 92.94 MB

r
54
ä subsidieeren van bijzondere scholen, zou zijn het verleenen
van een vermomd subsidie aan de kerk>>.
En tegenover het woord van KAPPEYNE: <<de schoolge­ j_
meenschap volge niet de kerkgemeenschap, maar de Staats-
gemeensehap», stond Gnonx vm Pnnvsrnnen, consequent,
als man van beginsel, met zgn: <<indien het openbaar
onderwijs, door de natie behartigd, voor de natie bestemd, ’
, niet bruikbaar is voor hetgeen de bevolking, als conditio
sine gaa non eener school, behoeft en verlangt, dan moet
men tot een ander stelsel komen: <<het onderwijs, met sab-
j sidie en onder toezicht van den Staat, overlaten aan de kerk>>.
Men ontkomt niet aan den sterken indruk, dat wederom
bij de anti-revolutionairen niet de eerste vraag was: <<wat
i is uit paedagogiseh oogpunt het beste voor het kind»,
i maar: <<op welke wijze zal de school wederom dienstbaar
worden aan de kerk».
En dat het, volgens den wetgever van ’78, met de ge-
handhaafde uitdrukking «ehristelijke en maatschappelijke
deugden>> om de ethiek, niet om den godsdienst in de
, openbare school te doen is, blijkt wel uit de volgende
V woorden van den minister, in de M. v. B., blz. 27:
. «Met de neutraliteit der school tegenover de geloofs-
,_ «verschillen der kerkelijke secten strgdt het niet, dat het
<<onderwi_js, de omgang tusschen onderwyzer en jeugd
i (ik eursiveer), van den znardezem der ethiek doortrekken zgn)
._ <<Christe]ijke en maatschappelijke deugden» staan tot »
; «elkaar in soortgelijk verband als in rechten: «goede
zeden en openbare orde».
<<Dc volkeren, die de christelijke jaartelling gebruiken,
<<kennen, wat de plichten jegens den naaste betreft, geen
j «andere zedeleer dan die, welke eerst sedert het groote
‘ <<feit waaraan die jaartelling herinnert, ’s menschen hart