HomeDe opvoedende beteekenis van de voor allen toegankelijke volksschool, in het licht der geschiedenis van het lager onderwijs en dPagina 47

JPEG (Deze pagina), 720.01 KB

TIFF (Deze pagina), 7.07 MB

PDF (Volledig document), 92.94 MB

kringen de ouders ook behoorden, nu richtten de kerk-
genootschappen, eenerzijds, en de op het standpunt van
· het openbaringsgeloof staande godsdienstigen, anderzgds,
die hun dogmatiek als een bestanddeel van de opvoeding
hunner kinderen wenschten opgenomen te zien, weer hun
bgzondere /eer/telg/ce en <<christelijk nationalen scholen op.
t Met bewonderenswaardige offervaardiglieid hebben de
orthodoxen voor dit doel de noodige gelden bijeen gebracht.
Doch deze offervaardigheid, waartoe zij om der wille
van hun godsdienstig geloof bereid waren, deed hen te
_ meer gevoelen de onbillijkheid, welke zij als Staatsburgers
Q ondervonden, wanneer zg aan de eene zijde alle kosten
ä van het door hen voor hun kinderen gewenschte onderwijs
t moesten betalen en tevens moesten offeren de steeds toe-
i nemende bijdragen in de door Rijk en Gemeente geheven
belastingen ten bate van het openbaar onderwgs, waarvan
j zg, krachtens hun overtuiging, voor hun kinderen niet
j konden genieten en waarmee zij niet instemden.
` Sedert 1862 begon men te agiteeren tegen deze onbillijke
_ i regeling; men sprak van restitutie, eischte subsidie ­- eerst
i van de zijde der anti-revolutionairen, later ook van de
‘ züde der katholieken, die door den syllabus van Pius IX
en het bisschoppeläk momdement daartoe waren aange-
t spoord. En om aan deze agitatie meer kracht bg te zetten,
` maakte men er een godsdienstige beweging van tegen de
tt, openbare school, met de bewering, dat de zoogenaamde
ij «neutrale» school eigenlijk was een «godsdienstlooze>>
school, tegenover hun ccschool met den bijbel>>. Zonder
aan te wüzen, dat in de <<school met den bijbel>> de
ä opleiding tot christelijke en maatschappelijke deugden op
betere wüze en met meer voldoenden uitslag plaats vond
ä dan in de openbare school of op de meerdere voortrei`fe­
2
tg i
it
j ,