HomeDe opvoedende beteekenis van de voor allen toegankelijke volksschool, in het licht der geschiedenis van het lager onderwijs en dPagina 31

JPEG (Deze pagina), 652.01 KB

TIFF (Deze pagina), 7.01 MB

PDF (Volledig document), 92.94 MB

s.

‘ l
e «Het openbaar onderwijs is een voorwerp van de aan-
; «houdende zorg der regeering.
«De inrichting van het openbaar onderwüs wordt, met jj
" «eerbiediging van ieders godsdienstige begrippen, door de
, <<wet geregeld. jy
J «Er wordt overal in het Rgk van overheidswege voldoend
L «lager onderwijs gegeven.
j «Het geven van onderwijs is vrij, behoudens het toezicht ,
«der overheid, en bovendien, voorzoover het middelbaar
<<en lager onderwijs betreft, behoudens het onderzoek naar
«de bekwaamheid en zedelijkheid der onderwijzers; het
<<een en ander door de wet te regelen.
<<De Koning doet van den stand der hooge, middelbare
<<en lagere scholen jaarlijks een uitvoerig verslag aan de
‘ <<Staten­Generaal geven.»
Tegen dit artikel der Grondwet zooals het eerst was
ä ontworpen, kwam nog al verzet.
j Het Nut b.v. achtte het noodzakelijk, <<het voortdurend
aanzijn eener openbare school in elke gemeente, door
wijziging van dit artikel, boven de wisselvalligheden eener
gevaarlijke concurrentie te stellen.» <<Goed onderwijs,>>
zei Dr. NAssAU, de bekende paedagoog uit dien tijd,
«duldt geen concurrentie; de schoolmeester wordt dan te
<<zeer afhankelijk van de ouders. Laat er concurrentie zijn j
«tusschen snel- en postwagens, maar vertrapt de mensche­
Q, «lijke natuur niet, door verstand en hart tot voorwerpen
<<eener armzalige speculatie te maken.»
Kenmerkende uitspraken, die, naar het oordeel van .
sommigen, nog wel eens, met een waarschuwende vinger
er naast, herinnerd mochten en ook herinnerd werden bij ._
de herziening voor de onderwijswet van ’1889 en 1905. Zelfs
de Synodale Commissie der Ned. Herv. Kerk van *1848 schreef
in i
j