HomeDe opvoedende beteekenis van de voor allen toegankelijke volksschool, in het licht der geschiedenis van het lager onderwijs en dPagina 20

JPEG (Deze pagina), 724.06 KB

TIFF (Deze pagina), 7.06 MB

PDF (Volledig document), 92.94 MB

20
En de gevolgen van den boven geschetsten nieuwen
toestand voor het onderwijs waren: dat de Maatschappij
tot nut van ’t algemeen hare scholen stichtte in het
geheele land, dat zg zich geheel onafhankelijk maakte van
l de heerschende staatskerk en tot hare leden toeliet allen,
van wat rang of godsdienst ook en dat zg, sprekende ,
van den godsdienst, ook bedoelde dien humanen, alge- Q
meenen, zedelijken en natuurlgken godsdienst, welke ieder
mensch, naar hare opvatting bezit, en dat zg de vorming r
van christelgke deugden in de school beoogde als karakter-
vorming van het kind, onafhankelijk van de godsdienstige
begrippen, welke dan ook. Dit laatste lag ook geheel in
de doopersche opvatting van de stichters der Maatschappij.
In dien geest heeft de Maatschappij hare onderwgsdenk-
beelden verspreid, hare scholen ingericht, hare kweekscholen
voor onderwijzers in ’t leven geroepen en in elk opzicht
voorbereid de zelfstcmcligheid vom het lager omierwgs, op
het eigen terrein der scheel, onctfhmtkelgk vom de kerk.
Nog was slechts steun van de overheid noodig, om de
dochter der kerk geheel op eigen beenen te stellen.
En dit geschiedde weldra. De overtuiging won veld, dat
staat en kerk en derhalve ook staatsonderwijs en kerk
gescheiden moeten zijn en dat het voor allen toegankelgke
lager onderwijs een zaak is van mttáozzctal belang.
Kort na de opening van de Nationale Vergadering van .
1796, werden haar aangeboden <<proeven van een ontwerp (
van nationaal onderwijs>>. Een commissie werd benoemd,
die, in overleg met de inzenders van die proeven en met
belangstellende Maatschappijen, een dergelijk ontwerp zou
aanbieden. lntusschen had de Maatschappij tot nut van
’t algemeen in 1796 een adres aan de nationale vergadering
gericht in zake onderwijs en deze werd nu uitgenoodigd,