HomeDe opvoedende beteekenis van de voor allen toegankelijke volksschool, in het licht der geschiedenis van het lager onderwijs en dPagina 19

JPEG (Deze pagina), 677.97 KB

TIFF (Deze pagina), 6.97 MB

PDF (Volledig document), 92.94 MB

l
ä
H
Tak>> getracht, de nieuwe denkbeelden in zake onderwüs
ook in praktijk te brengen in de 55 departementen, waarin ii
zg zich over Nederland had weten te verbreiden, de Y
A Maatschappij tot nut van ’t algemeen volgde dit voorbeeld
en maakte in theorie en praktijk beide krachtige propaganda
t voor de denkbeelden in zake onderwgs, door H. J. KnoM,
K. VAN nan PALM en D. C. VAN Voonsr verdedigd in hunne A
bekroonde antwoorden op een door het Zeeuwsch Genoot-
schap in 1779 uitgeschreven prijsvraag, omtrent de noodige
verbetering van de gemeene of openbare scholen.
Het geheele terrein van het lager onderwijs werd door t
deze Maatschappij met taaie volharding doorzocht en met
veel beleid en doorzicht, langs practischen weg, gebracht ‘
onder den geest van nieuw, frisch en krachtig leven. Van j
1786-1834 zagen niet minder dan 45 boekdeelen het licht,
die circa 180 verhandelingen betreffende het schoolvvezen .
bevatten, terwi_jl in vele redevoeringen, door de algemeene i
voorzitters ter opening van de jaarlüksche algemeene ver- i
gaderingen der Maatschappij gehouden, mede vraagstukken
betreffende het onderwijs op veelal voortreffelijke hoewel H
langdradige wüze, overeenkomstig den stijl dier dagen,
werden behandeld. ‘
De herinnering, dat de stichters der Maatschappij: JAN l
en MARTINUS N1EuwE1vHU1JzE1v niet tot de heerschende kerk j
behoorden, maar Mennonieten waren; dat zij niet uit
lcerkelzj/c-goclscliemtig, maar uit humanitair oogpunt het
<<Edamsch genootschap voor kunsten en wetenschappenn (in
1789 de <<Nederlandsche>> en in 1798 de <<Bataafsche Maat- j
schappij tot nut van ’t algemeen genoemd) oprichtten; dat
de eerste jaren dezer Maatschappij vielen in den tijd, 1
waarin de nieuwe staatsregeling in ons land kwam te
2 1
k 1