HomeDe opvoedende beteekenis van de voor allen toegankelijke volksschool, in het licht der geschiedenis van het lager onderwijs en dPagina 17

JPEG (Deze pagina), 680.41 KB

TIFF (Deze pagina), 6.96 MB

PDF (Volledig document), 92.94 MB

E E E- E `Pwww lj
tl
l
15
ii
oprichten van bijzondere armen- en weezenscholen ook aan
dissentieerende gemeenten toegestaan.
In de uren, dat op de openbare school onderwgs in den j`
catechismus werd gegeven, mochten de kinderen van niet-
gereformeerde ouders zich verwijderen.
ii Elke provincie der Vereenigde Nederlanden had haar
eigen schoolreglementen. Zoo schreef een ordonnantie op
ik de scholen ten plattelande, in 1681 door de Prov. Staten
1 van Gelderland uitgevaardigd, o. a. voor, dat het toezicht
T op de scholen is gegeven aan de kerkeraden, classen en
predikanten in loco. Waar de predikant een combinatie .
heeft: «sal vooral de schoolmeester gehouden zgn, hem te
vergeselschappen>>. Komt hier niet sterk aan het licht,
hoe schoolmeester en koster één zijn en de schoolmeester-
koster dienaar is van den predikant? Maar, aangezien i
; staat en kerk één waren, werd ook de predikant beschouwd
, als dienaar van de burgerlijke overheid, zooals in het j
i reglement der provincie Groningen dan ook uitdrukkelük E
, wordt gezegd en in de persoonlijke verhoudingen aan het j
licht trad. Predikant en schoolmeester-koster waren veelal i
beide de gunstelingen van den ambachtsheer.
Een provinciale verordening van 1655 in den Gestichte J
van Utrecht schrijft aan de onderwijzers voor: <<het leeren
t van de eerste fundamenten der christelijke religie, het lezen Q
van de met name genoemde stichtelijke boeken, mits dat i
E eenige derselver eerst worden gecorrigeert in zoodanige
plaatsen, die na het Pausdom smaken>>. ‘
j In het reglement voor de provincie Groningen, is deze
; recherche over de schoolboeken aan den predikant opge- '
dragen en is het leeren van de vragen uit den catecbismus
I verplichtend, ook voor die kinderen, wier vader of moeder
j niet gereformeerd is. Den predikanten wordt gelast, de
l
, )