HomeDe opvoedende beteekenis van de voor allen toegankelijke volksschool, in het licht der geschiedenis van het lager onderwijs en dPagina 15

JPEG (Deze pagina), 661.07 KB

TIFF (Deze pagina), 7.02 MB

PDF (Volledig document), 92.94 MB

(W Y _ . < -·’: "" " "”" /Y/YW ääk

l
l
13
läj
En het was nu, gelijk voorheen, wederom de hoogste
Staatsmacht welke dat streven verijdelde.
De hervormde kerk regelde wel in hare synoden van .t
1574, 1578 en 1581 het onderwüs, maar ’s lands Staten
weigerden, aan de desbetreffende synodale besluiten de
6 vereischte goedkeuring te verleenen, zoodat deze besluiten
r zonder gevolg bleven. En toen, op aandrang van LEICESTEH,
de Staten genoodzaakt werden, de besluiten der synode ·
van 1586 wèl goed te keuren, geschiedde deze goedkeuring
cbehoudens de rechten der Staten, Edelen en Magistraten
betreffende de schoolvervullingem. ’ ‘
Ten laatste ontvingen, na langdurige geschillen tusschen
Kerk en Staat, de synodale besluiten van 1618 en 1619
de volkomene goedkeuring van Staatswege, maar daarin
had de Dordtsche Synode zich bepaald tot de regeling van
het catechetisch onderwijs en dus de rechten van den Staat
ten aanzien van het gewone onderwijs onaangetast gelaten, j
Intusschen was het godsdienstig karakter der lagere school
nu gewüzigd. Was dit vroeger roomsch­katholiek gekleurd,
thans, na 1572, werd de kerkelijke kleur zoowel in de
reglementen als in de praktijk: protestemtsch. En dit J
beteekent voor Nederland: calvinistiseh.
De synodale verordening van 1574 schreef reeds aan de
«kerken­dienaars van alle klassen» o. a. voor, te zorgen, _
’ dat de sehoolmeesters de belüdenis des geloofs onder- l
schrijven, den catechismus leeren, enz. Aangezien in dien
tijd ook de armenzorg uitsluitend van de heerschende kerk
uitging, werd het van kerkelijk belang geacht, dat de j
kinderen der armen om niet werden onderwezen en werd l
dit weer door de Synode bepaald. · j
De openbare onderwijzers waren meest allen tevens j