HomeDe opvoedende beteekenis van de voor allen toegankelijke volksschool, in het licht der geschiedenis van het lager onderwijs en dPagina 12

JPEG (Deze pagina), 693.78 KB

TIFF (Deze pagina), 7.01 MB

PDF (Volledig document), 92.94 MB

`
t
3
ii 10
ll
eerste gevolg, dat de bijzondere kerkelijke scholen werden
if gedrukt.
ln de /1/1,**** en *15**8 eeuw werden, naast de stedelijke of
«die groote scl1ool», veelal geen büzondere scholen toe-
ig, gelaten. Maar in de ·16d"* eeuw werden toch bijzondere
of zoogenaamde <<bijscholen» of <xwinkelscholen>> geduld, s
indien deze het aantal en de rang harer leerlingen aan
jv den «stadsschoolmeester» opgaven en voor elk hunner aan
dezen een bepaalde som werd uitgekeerd.
Dat het onderwys in deze openbare scholen, wat betreft
li zgn karaktervormende strekking, anders dan in de kerkelijke
scholen was ingericht, behoudens dat hier scheiding was
gemaakt tusschen het gewone onderwijs, dat door den
schoolmeester en het godsdienstonderwijs, dat door den
geestelijke werd gegeven, blijkt niet, behalve dat de
bijzondere scholen meestal door particulieren werden
opgericht, om te voldoen aan bijzondere behoeften van
, practischen aard.
Na de Hervorming der lödg eeuw, werd de toestand u
der scholen anders, in dit veel beteekenend opzicht, dat
Karel V en Philips II hunne oogen op de lagere scholen
gevestigd hielden, meer bepaald met het doel, de ketterij
van het Protestantisme daaruit te weren. Staat en kerk
waren nu één. De godsdienst van de heerschende kerk ·
l werd door den Staat mede verdedigd, ook in de school. `
Zoo bepaalde Karel V, dat niemand een openbare school
mocht houden, tenzij hg eerst ware <<geadmitteerd en
j geapprobeerd door den principalen ofticier van de plaats en
door den paroohiaan of door de capittelen of scholasterem.
Philips Il voegde daaraan toe het voorschrift, dat zü
[ «van haar gelove>> moesten worden ondervraagd en onder
l_