HomeDe opvoedende beteekenis van de voor allen toegankelijke volksschool, in het licht der geschiedenis van het lager onderwijs en dPagina 108

JPEG (Deze pagina), 784.48 KB

TIFF (Deze pagina), 7.06 MB

PDF (Volledig document), 92.94 MB

;
s· .1 1
ies j
I scheidene menschen, naar den aard en den graad hunner N
ontwikkeling, afgezien nog van het feit, dat die be-
lt t schouwingen den invloed ondervinden van een door de
ondersoheidene godsdiensten aangenomen bijzondere open-
baring, waardoor langs een anderen dan den natuurlgken
ig en redelijken weg, de absolute, immers langs bovenna- Y
, tuurlijken weg geopenbctttrde, waarheid van die bepaalde
beschouwing, van dat bepaalde geloof , moet worden bewezen.
Deze onderscheidene godsdiensten, kenbaar aa11 de
onderscheidene kerken, kerkgenootschappen, belijdenissen,
i geloofsbegrippen, godsdienstige voorstellingen, vormen van
eeredienst, enz., hebben met zedelükheid weinig of niets
te maken. In geval zij op de zedelijkheid een invloed ten
goede oefenen, geschiedt dit uitsluitend, voor zoover zij
wezenlüke religie, zooals deze boven is omschreven, inder-
jl daad in zich sluiten en aankweeken.
i, In hoevele godsdiensten is evenwel deze gemoedsdrang,
’ j dat innerlükst religieus bewustzün, begraven, gedood door
; h onredelüke en onzedelgke voorstellingen, door allerlei vormen _
van eeredienst? Indien langs dien weg de religieuse aan- j
doeningen of de redelgke voorstellingen van een mensch
of van een volk worden bedorven, dan verliest ook de
zedelijkheid bg zulk een volk ofbü zulk een mensch haar kracht.
V De wortelen van ’s menschen humane wezen zijn: zijn
1 innerlgke overtuigingen, zijn redelijke en zedelijke aanleg, _
zijn gezonde gemoedsaandoeningen. Van die gemoedsaan­
L doeningen en zedelijke overtuigingen zgn de vruchten: zgne
i handelingen. Aan die vruchten kent men den boom. In
de handelingen van den mensch wordt de meer of mindere
' gezonde levenskracht zgner aandoeningen en zgner daarmee
verband houdende voorstellingen openbaar.
, Dat eigen, op natuurlijke wüze zich ontwikkelend zedelijk