HomeDe opvoedende beteekenis van de voor allen toegankelijke volksschool, in het licht der geschiedenis van het lager onderwijs en dPagina 106

JPEG (Deze pagina), 768.04 KB

TIFF (Deze pagina), 7.08 MB

PDF (Volledig document), 92.94 MB

Vxjäg ~.v» .,..t Q., ,.,.` _.$,.`,.,,;,.1`€.,_;,_'j%;_";,‘.i ,ï,;,i,_ `,,,,,,,). _ _ Y _ _ V v J
F

V 106
verhoudingen waarin hij, volgens de uitspraak van zijn
binnenste, staat tot het geheel.
De godsdienst nu kan hem de reden geven, waarom de
grondbeginselen van zijn daden moeten zgn, zooals zg zijn
en waarom hij moet doen wat hg zgn plicht acht.
Godsdienst, opgevat in den ruimsten zin als onze erken-
ning van de eenheid in de natuur, doet ons ons zelven l
beschouwen als deelen van het geheel. Wie zal ontkennen,
dat deze beschouwing als zoodanig invloed kan hebben
f « op de richting van onze handelingen?
Zg leert ons, dat de draden van ieders persoonlijk leven
J verbonden zijn met de levens van andere wezens, gelgk
wg, wier oorsprong dezelfde is als den onze en met wie
wij één gezin vormen. Deze betrekkingen tot onze mede-
*_ menschen, hoewel met onzichtbare draden geweven, leggen
ons zekere plichten op.
i, En het volbrengen van die plichten is: zedelijkheid.
ll Wie zedelijk is en zedelijk handelt, bewijst eigenlijk
reeds daardoor, dat hg godsdienst heeft, godsdienst n.l.,
opgevat in den zin van religie, als besef van gebondenheid
aan het geheel der dingen. Zedelijk handelen, zonder meer,
is nog wel geen religie, want zedelijkheid openbaart zich
in de richting van onzen wil, in onze wilsuitingen, in
onze handelingen. Maar voor zoover deze wilsuitingen de
_ openbaringen zgn van ons innerlijk bewustzijn der betrekking
, waarin wij staan tot onze medemenschen, onderstellen zij
Q in datzelfde innerlijk bewustzijn de meer algemeene erkenning,
dat wg ons weten in betrekking tot het geheel der dingen,
dat ons geheele zijn aan het Alzgngebonden is.
? ln dezen zin godsdienst te bezitten, als gemoedstoestand,
als stemming, als innerlijke overtuiging, als zelfverzekerdheid,
is van groote waarde voor ons gevoel van geluk; ook voor