HomeDe opvoedende beteekenis van de voor allen toegankelijke volksschool, in het licht der geschiedenis van het lager onderwijs en dPagina 103

JPEG (Deze pagina), 665.90 KB

TIFF (Deze pagina), 7.10 MB

PDF (Volledig document), 92.94 MB

103
zoodanig. Maar godsdienst is in zekeren zin als de mode:
de menschen dragen hun godsdienst op onderseheidene
wijze. Niets is meer persoonlijk, meer individueel, dan ,
’s menschen godsdienst, omdat deze is het meest innerlüke
van ’s menschen zelf. Lord Bmcoivsrmnn heeft in zijn
( «Endymion>> Waldersee laten zeggen: alle verstandige men- X
< schen hebben dezelfden godsdienst». «Welken‘?>> vroeg
‘ prins FLORESTAN. «Dat zeggen verstandige menschen nooit>>, i
luidde het antwoord.
Dit laatste is juist, omdat zij het niet precies kunnen
zeggen. Geef een naam aan dat diep in het gemoed schuilend i
bewustzijn van mystieke eenheid met de natuur, met de
menschen, met het geheel der dingen, met God, welk
bewustzijn de bron is van uw bewondering, van uw ziels- `
verhefüng, van uw geluk ­- en gij hebt gezegd wat gij l
met wildet zeggen en niet gezegd, wat uitdrukt hetgeen gij
gevoelt.
Op de vraag, hoe God te omschrijven, antwoordde Goethe
in zijn <<Faust>>: doh habe keinen Namen dafür! Gefühl ist
alles; Name ist Schall und Ranch, umnebelend Himmels­
gluth». Es sagen’s aller Orten alle Herzen unter den j
himmlischen Tage, Jeder in seizzer Sprache; ­­- Warum
nicht Ich in der meinen‘?»
Ik weet wel, dat de dogmatische christenen, met Gretohen,
j nog altijd antwoorden: g
, <<Steht aber doch immer schief darum
«Denn du hast kein christenthum>> ­­-
maar zy zijn zeker niet het meest nabij de waarheid, die
haar alleen erkennen kunnen in den vorm, het beeld, het
woord, waarin deze hun is overgeleverd. Ik sluit mij ‘
gaarne aan bij Charles Wagner, die zegt: <<uw godsdienst
«is goed en echt, indien zij in u is een levende, werkzame
­