HomeDe strijd voor het rechtPagina 7

JPEG (Deze pagina), 1.15 MB

TIFF (Deze pagina), 7.66 MB

PDF (Volledig document), 34.45 MB

E- IQ . ­ i
J jj 5
"` ·ï` ‘ _leid dat het doel van het leven niet is zijn eigen zin te krijgen, ‘
. i "_ maar het goede te doen en zijn naaste lief te hebben als zich
( j zelve. In een gemeenebest is het recht, niet het geweld, het
i beginsel der Staatseenheid, en de mannen die er het hoogst in
g z * 4 achting staan zijn diegenen die karakter too·nen - of gewoon
_ * zijn naar beginsel en overtuiging te handelen - en niet de
D · meedogenloozen en de sterken. Het cement van zijn gemeen- .
­ 7 e schap is de wet, maar die wet vertegenwoordigt het begrip der
. f verantwoordelijke burgers van wat rechtvaardig is, niet de
willekeurige besluiten van een monarch; en van de burgers
. -- l zelf wordt verwacht dat zij de wet zullen gehoorzamen, niet
` j - omdat er een politieagent achter staat, maar omdat zij erken-
` · D nen dat zij het hooren te doen, en bovendien ·omdat zij weten
.-_, _f V dat het in hun macht is die wet te veranderen als ze haar
voor onrechtvaardig houden. Het hoofddoel van de staats- ‘
­-·- instellinge·n van een gemeenebest is dan ook niet blinde ge-
. g hoorzaamheid aan het gezag in te stampen, maar in het individu
- ‘ moraliteit, zelfvertrouwen en verantwoordelijkheidsgevoel te
`. ` ontwikkelen. De Regeering tracht geen invloed uit te oefenen
_, op de pers, de school en de universiteit, ·omdat zij vertrouwt
, D ` dat de enkeling zelf op eigen hand de waarheid wel ziften
- ­. , -zal uit de onbeperkte publikatie van argumenten en feiten, en
r ’ demilitaire dienst wordt er niet beschouwd als een kweekerij
` , van volgzame onderdanen, maar als een opleiding van het volk
r è .j voor de verdediging van het recht. Het gemeenebest is dus
W ; ·’ j ' gegrondvest op het vertrouwen dat de burger, gesteld voor
- J e J de vrije keus tusschen de voldoening van het hoogere en het
, j- lagere in hem, de eerste zal kiezen, en het vervult dan ook
, zijn ware roeping als het een staag groeiend aantal van zijn
_ .t,,- 4 leden opleidt tot dat besef van publieke verantwoordelijkheid,
j _ dat hun recht geeft op een aandeel in de taak van zelfbestuur.
_ ~ Dit is het eigenlijk wat den vrijen man tegenstaat in het
· ä · Prussianisme: het doodt de vrijheid van geweten. Het wezen
‘ ç der vrijheid is verantwoordelijkheidsgevoel, en het wezen van
i _ het Prussianisme is de verstikking van dat gevoel in het indi-
- ’ e vidu met alle mogelijke middelen. Het Pruisisch systeem leert ‘
r dat de eerste plicht die der blinde gehoorzaamheid is, en zet
. ‘ E r die leering kracht bij door het aanhoudend vertoon van onweer-
g staanbare physieke macht. Den burgers staan geen afdoende
_ D middelen ten dienste om de regeerders van den staat in toom
A te houden.~Er zit ·niets anders voor hem op dan te gehoor-
''`` , i zamen. Uit die moreele slavernij spruit fatalisme of fanatisme,
‘ " beiden even verderfelijk voor zedelijkheid en karakter, zoodat
r. f het den regeerders niet m-oeilijk valt het volk te betrekken in
_ de snoodste plannen en het te dwingen ze uit te voeren. .
Y ' ' Luther heeft gezegd dat de vrijheid hierin haar rechtvaardiging '