HomeDe strijd voor het rechtPagina 5

JPEG (Deze pagina), 936.24 KB

TIFF (Deze pagina), 7.52 MB

PDF (Volledig document), 34.45 MB

`~ l, I . . A.
_ Temidden van het wisselend getij van angst en onrust is
_ _ T, het soms moeilijk zich klaar bewust te blijve·n van het eigen-
g . - lijke doel waarmee wij de·zen oorlog zijn begonnen. Het is een
· gemeenplaats in de krijgsgeschiedenis dat de gemoederen der
_ strijclenden zoo zeer vervuld raken met den onmiddellijken
` ·­ uitslag van ondergeschikte operaties dat zij den vasten kijk
· E _> verliezen op dat gevechtsterrein waar de beslissing moet
vallen. En dat gevaar geldt evenzeer voor ons politieke ge-
`_ zichtsveld. Wij trokken ten oorlog met een politiek en geen
' » militair doel voor oogen. Willen we geen gevaar loopen een
j · ‘ vrede te sluiten die geen vrede is, dan moeten we zorgen van
g i tijd tot tijd een nieuw overzicht te krijgen van onzen koers. .
. Het is dan ook de bedoeling van den schrijver, in het licht
­ ·· · van de ervaring der laatste achttien maanden, den waren aard
i- van het conflict tusschen het Prussianisme en de idealen van
· een vrij gemeenebest te onderzoeken, en te zien wat de wezen-
` lijke voorwaarde is voor een duurzamen vrede. 1
W ~ Het leerstuk dat aan het Prussianisme ten grondslag ligt is
l` r kort maar juist samengevat in het woord van Nietzsche:
’ _ ` ,,Oorlog e·n moed hebben grooter dingen volbracht dan naas-
ï ­ te·nliefde". Het leven wordt beschouwd als een conflict met
anderen, als een strijd om het bestaan, waarin zeliaanmati-
­` ging de eerste wet is en machtsbegeerte het eerste middel tot -
succes. In deze wereld is voor moraliteit geen plaats. Moraliteit
. t · is de philosophie van de zwakken, die er d·e sterken mee hopen
,- at te houden van hun heerschzuchtige pla­nnen. De waarlijk
_ groote mannen, de ,,über­menschen", zijn daarom zij, die mee-
' dogenloos zijn ~ even meedogenloos voor zich zelf als voor
anderen - laatdunkend grootmoedig, misschien, jegens de
· zwakken, maar door leed noch gruwel, door liefde n·och vrien-
‘ den, door eer noch wroeging at te schrikken van de niets
‘· , ontziende jacht naar heerschappij.
V Deze philosophie, door Nietzsche met hartstochtelijken ernst
- gepredikt, maakt niet alleen in Duitschland opgang. Zij vindt