HomeDe strijd voor het rechtPagina 18

JPEG (Deze pagina), 1.15 MB

TIFF (Deze pagina), 7.66 MB

PDF (Volledig document), 34.45 MB

ni ~ * V 1 V " " ­ " 1 `" ` " i` " ·»ï‘‘^ ï
ill · ? " *
l _ _ R- ijf . ­ .,
l* 16 s l _
lçïi ­
lf " Voor den Pruis was de toestand ondragelijk. Het Europeesch ‘ _
= evenwicht was de negatie van zijn droomen. Het moest, hoe i ' _ «
dan ook, worden verstoord, en het eenige middel daartoe was - ·
het gebruikelijke middel van nog grooter bewapeningen, zoodat `
bij de eerstvolgende krachtproef, in diplomatie of oorlog, C [
Duitschland eens en voor altijd zou doen blijken dat, met den ’ 1,, g
steun der beide bondgenooten, zijn wil Europa’·s wet was. De F
Duitsche Rijkskanselier, Dr. von Bethmann-Hollweg, drukte , ·= ‘
dit als volgt uit, in zijn antwoord op Tafts arbitrage-voorstel- 'R
len: ,,Als een volk niet langer wil of kan voortgaan met
genoeg te besteden aan zijn bewapening om zich in de wereld _ . _
te doen gelden, dan zinkt het terug tot een volk van den ·
tweeden rang, om op het wereldto·oneel een bij­rol te spelen." V ”
gjgj Vandaar de nieuwe Leger- en Vlootwetten van 1912 en de
kolossale Legerwet en milliardleening voor legeruitrusting ‘
van 1913. Tezelfdertijd begon het met Engeland te onderhan- ‘
lfïgä delen om te zien of het Groot­Brittannië er buiten kon houden t
{lj? als de krachtproef zou beginnen. Niets werd aan het toeval ·
overgelaten. En de vredespartij koesterde de hoop dat, als '
Duitschland zijn toebereidselen maar flink genoeg aanpakte, ' t
zijn minder krachtige buren den wedloop om het bij te blijven ' ‘ ` _ ‘
in bewapening zouden opgeven, waardoor zonder oorlog ` . -
till Duitschland’s hegemonie over West-Europa zou zijn bevestigd ,
en de buiten-Europeesche wereld voor Duitschland open zou p
staan. Met dit programma gingen alle standen mee: het hof
en het leger omdat hun prestige en hun eer er mee gemoeid .
lt, was; handels-, scheepvaart- en financieele kringen, omdat het _ .
in geval van slagen onmetelijke voordeelen aan den wereld- i
handel beloofde, als Duitschland eenmaal een al-beheerschende .
positie innam; de professoren, omdat het de zege zou brengen
ljlïï; van de kI`2tCl1l-kllltlllï de groote massa, omdat ze niet alleen .
lul? aanwas van macht ervan hoopte, maar er de eenige kans in
zag om vrij te komen van den groeienden· bewapeningslast. · _
Geen oogenblik werd er gedacht of gesproken over een alge-
mj. meen vergelijk. Kracht had alles te zeggen, en met kracht
Wij alleen en door niets anders moest de beslissing worden ver- j ·_ _
kregen. ’Y`
Het resultaat was een teleurstelling. Rusland ging onver- " ‘ t
poosd door met zijn militaire reorganisatie. Frankrijk, verre ‘
van zich uit het veld te laten slaan, diende een wet in op
‘ den driëjarigen diensttijd. Groot­Brittan=nië weigerde, in den
It; loop der door Haldane gevoerde besprekingen, omtrent de .
beperking der vlootbewapening een vergelijk te treffen, dat _
jj; een neutraliteitsverklaring ten aanzien van de vastelands­ ‘
‘ politiek zou insluiten, waarmee het Duitschland de vrije hand "
iügê. zou hebben gelaten`om met Frankrijk en Rusland afzonderlijk _
ll ~
­
llll -
ll i
.t.|j· - ·
i i
ïgläg
te ··
.§fI‘ - " ‘
Lili. ` { , . '