HomeDoorgraving van Holland op zijn smalstPagina 13

JPEG (Deze pagina), 702.78 KB

TIFF (Deze pagina), 7.24 MB

PDF (Volledig document), 13.78 MB

V V ­..`<i.....~, 1 . 1 . 1. YTTYWQ ,, . . 1. . . ,, .`.. . . ,- ,-. VA g- 1 nu ...­..­.­­­._·<,­­»­·­
ll
' hinnengaats ook na te gaan. Men ontwaart dan ee11 ver-
schil ten nadeele der aldaar bestaande gesteldheid.
· Terwijl elders eene V()Ol‘iïLlLl1`€D(l.€ wate1‘a1‘st1·<1on11ng van
het hooger gelegen land plaats heeft: --- is liet hier de
werkende l{]'2lCl1t, mmvzreme/je door liet aanvullen en le-
digloopen van eenen &LCl]ï€1`llgg€l1(.l(3I1 boezem inet afwisse-
= le11de elo (311 vloed te weeg gebragt, Welke de diepte der
zeegaten ]]lO&ët o11de1‘l1o11den.
lVa11neer 1111 die boezem 111 oppervlakte ïllllüëlllï. ol,
wanneer de toe- of afloop van het Water wordt l)(;%lGll]ll1€l`(l1
zoo kan in @011 gegeven t1jd van 6 uren ll1lIl£l€l'\'ä1l&‘l`
dien boezem invloeijen, welke l1ll§SlI1‘O()lll€l](l€• l1lllJ(l€l'€
seln1ri11g 111 lietzeltde t1jdsverloop kan veroorzaken. l)eze
toestand eeninaal ingetreden zijnde, is oorzaak van eene
Sllvl toeneinende VG1‘GI‘gG1‘ll`1g`, en het spn1j111gsver111<1gen
bij rivieren reeds gebrekkig, werkt hier lllT¤jl‘]llli`TCllT, en
doodt ten laatste zich zelve.
Komt hiernu bij, dat die boezem ook door andere toe-
gangen wordt gevoed en zich weder ontlast, dan xverkï
de vergrooting va11 iedere11 toegang, nadeelig op de an-
deren, e11 mijns i11zie11s kan de verkleiningdaarvan. alleen
oorzaak van eene tjdclj/ce V€l‘l)@l'€l‘lIlg` worden.
In de 140 eeuw toen door verselirikkelijke <)V0l'Stl‘<•U­
mingen het Marsdiep even als de 4 meer zuidelijk gelegen
gaten ontstonden, werd er GQIIQ zee, de Zuiderzee. ge-
vorind, in omvang oninetelijk veel grooter dan de nu l>e~
staande. Allengs zijn de Middelzee in I<`r1esland. waar-
‘ aan Leeuwarden zonde zijn gelegen. de ,l‘ll'l(iS(‘llC 1l1CG1'Gl1.
·de Noord-Hollandsel1e nieeren, ingedigkïe polders langs
de kust van Overijssel, Utrecht C11 Holland. welke 111
g`<à111(èGI1SCll€1.l) met die zee waren, e11 de11 invloed van de
getijen ondervonden, daarvan afgenoineii.
Het Marsdiep bleef alstoen 2Lll@(3]1 over. C11 later volgden
de indiikingen van den Wieringer llvaard, het Koegras . de
Anna Powlowna Polder ten zuidenr en op liet eiland Texel van